ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ახალი გლობალური ანგარიში აჩვენებს, რომ საავადმყოფოებში გავრცელებული, ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული ინფექციების რიცხვი საგანგაშო სისწრაფით იზრდება. ექსპერტები აცხადებენ, რომ მსოფლიო “კრიტიკულ ზღვარს” უახლოვდება და პროგნოზირებენ, რომ 2050 წლისთვის რეზისტენტობასთან დაკავშირებული სიკვდილიანობა 70%-ით გაიზრდება.
ციფრები და მასშტაბი
ჯანმო-ს ანგარიში, რომელიც 104 ქვეყნიდან 23 მილიონზე მეტი ბაქტერიული ინფექციის მონაცემებს აერთიანებს, მძიმე სურათს აჩვენებს:
- 2023 წელს, ლაბორატორიულად დადასტურებული ყოველ მეექვსე ბაქტერიული ინფექცია რეზისტენტული იყო ანტიბიოტიკებით მკურნალობის მიმართ.
- 2018-2023 წლებში, ანტიბიოტიკების 40%-ზე მეტმა დაკარგა ეფექტიანობა სისხლის, ნაწლავების, საშარდე გზებისა და სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების წინააღმდეგ.
- პრობლემა განსაკუთრებით მწვავეა დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში, სადაც ზოგიერთ რეგიონში ყოველი მესამე ინფექცია უკვე რეზისტენტულია.
- 2021 წელს, წამალ-რეზისტენტობა 4.71 მილიონი ადამიანის გარდაცვალების ხელშემწყობი ფაქტორი გახდა, აქედან 1.14 მილიონი კი პირდაპირ მის მიერ იყო გამოწვეული.
განსაკუთრებული საფრთხე: გრამ-უარყოფითი “სუპერმიკრობები”
ანგარიში სერიოზულ შეშფოთებას გამოთქვამს გრამ-უარყოფითი ბაქტერიების გამო, როგორიცაა Escherichia coli (E. coli) და Klebsiella pneumoniae, რომლებიც ხშირად იწვევენ სეფსისს, ორგანოების უკმარისობასა და სიკვდილს. “E. coli-ს 40% და K. pneumoniae-ს 55%-ზე მეტი რეზისტენტულია მესამე თაობის ცეფალოსპორინების მიმართ, რომლებიც ამ ინფექციების პირველი რიგის სამკურნალო საშუალებაა”, – აცხადებს დოქტორი ივან ჰუტინი, ჯანმო-ს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის დეპარტამენტის დირექტორი. აფრიკის რეგიონში ეს მაჩვენებელი ხშირად 70%-ს აჭარბებს.
ასევე იზრდება რეზისტენტობა მეორე რიგის, კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ანტიბიოტიკების (კარბაპენემები და ფტორქინოლონები) მიმართ, რაც ექიმებს მკურნალობის სულ უფრო ნაკლებ ვარიანტს უტოვებს.
რატომ ხდება ასე? – “კრიტიკული ზღვარი”
“ყველაზე რთულად სამკურნალო ინფექციები ახლა ანტიბიოტიკების განვითარებას ასწრებენ”, – ამბობს დოქტორი მანიკა ბალასეგარამი ანტიბიოტიკების კვლევისა და განვითარების გლობალური პარტნიორობიდან. პრობლემა ისაა, რომ ჩვენ ვკარგავთ ეფექტიან ანტიბიოტიკებს უფრო სწრაფად, ვიდრე ვქმნით ახლებს.
ექსპერტები თანხმდებიან, რომ გამოსავალი მხოლოდ ანტიბიოტიკების გადაჭარბებული გამოყენების შეჩერება აღარ არის. აუცილებელია მრავალმხრივი მიდგომა: ინოვაციების დაჩქარება ახალი წამლების შესაქმნელად, ზედამხედველობისა და დიაგნოსტიკის გაძლიერება, ინფექციების პრევენცია (სუფთა წყალი, ჰიგიენა, ვაქცინაცია) და ფუნდამენტურ კვლევებში ახალი ინვესტიციების ჩადება.
ასევე დაგაინტერესებთ:
სამი მილიონი ბავშვის სიცოცხლე შეეწირა ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულ ინფექციებს
