ღამით სინათლის ზემოქმედება შესაძლოა არა მხოლოდ ძილის ხარისხს, არამედ გულის სტრუქტურასა და ფუნქციასაც უკავშირდებოდეს. European Heart Journal-ში გამოქვეყნებულ ახალ კვლევაში ღამის საათებში მეტი სინათლის ზემოქმედება გულის პარკუჭების არასასურველ ცვლილებებთან და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების უფრო მაღალ რისკთან აღმოჩნდა დაკავშირებული.
კვლევაში UK Biobank-ის 11 071 მონაწილე ჩაერთო, რომლებსაც კვლევის დასაწყისში გულ-სისხლძარღვთა დაავადება არ ჰქონდათ. მონაწილეები შვიდი დღის განმავლობაში მაჯაზე ატარებდნენ მოწყობილობას, რომელიც სინათლის დონეს ობიექტურად ზომავდა. დაახლოებით სამი წლის შემდეგ მათ გულის მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია ჩაუტარდათ.
მკვლევრები განსაკუთრებულ ყურადღებას ღამის საათებში 3 ლუქსზე მეტი ინტენსივობის სინათლის ზემოქმედებას აქცევდნენ. ყველაზე მაღალი ექსპოზიციის მქონე ადამიანებს, მათთან შედარებით, ვისაც ღამით ასეთი სინათლის ზემოქმედება პრაქტიკულად არ ჰქონდა, მარცხენა პარკუჭის მასა 2.4%-ით მეტი და მისი კედლის საშუალო სისქე 1.5%-ით მეტი ჰქონდათ. ამავე დროს, გულის კუნთის შეკუმშვის ერთ-ერთი მაჩვენებელი 1.9%-ით დაბალი იყო. ცვლილებები გამოვლინდა გულის კუნთის დეფორმაციის სხვა მაჩვენებლებშიც, ასევე მარჯვენა პარკუჭსა და მარცხენა წინაგულში.
ეს განსხვავებები ინდივიდუალურ დონეზე შედარებით მცირეა, თუმცა მკვლევრებისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან მსგავსი ცვლილებები გულის არასასურველი რემოდელირებისა და ფუნქციის ადრეულ გაუარესებაზე შეიძლება მიუთითებდეს. ამასთან, რაც უფრო მეტი იყო ღამით სინათლის ზემოქმედება, მით უფრო გამოხატული იყო რამდენიმე ასეთი ცვლილება.
კვლევის კიდევ ერთ ნაწილში მეცნიერებმა 73 286 ადამიანის მონაცემები გააანალიზეს და მათ 8-10 წლის განმავლობაში დააკვირდნენ. ღამით სინათლის ყველაზე მაღალი ექსპოზიციის მქონე ჯგუფში გულის უკმარისობის განვითარების რისკი 29%-ით, წინაგულების ფიბრილაციის – 15%-ით, მიოკარდიუმის ინფარქტის – 24%-ით, ინსულტის – 33%-ით, ხოლო გულ-სისხლძარღვთა მიზეზით სიკვდილის რისკი 26%-ით მაღალი იყო იმ ადამიანებთან შედარებით, ვისაც ღამით ასეთი სინათლის ზემოქმედება არ ჰქონდა.
რატომ შეიძლება ჰქონდეს მნიშვნელობა სინათლეს? ხელოვნურმა განათებამ ღამით შეიძლება დაარღვიოს ორგანიზმის ცირკადული რიტმი და ძილი. თავად კვლევაში გულის სტრუქტურასა და ფუნქციასთან აღმოჩენილი კავშირების დაახლოებით 24-49% სტატისტიკურად ძილის უფრო მოკლე ხანგრძლივობით აიხსნებოდა. მკვლევრები ასევე განიხილავენ მელატონინის, ავტონომიური ნერვული სისტემის, მეტაბოლური და ანთებითი პროცესების შესაძლო როლს.
მნიშვნელოვანია, რომ კვლევა დაკვირვებითია. შესაბამისად, ის ვერ ამტკიცებს, რომ ღამით სინათლე უშუალოდ იწვევს გულის სტრუქტურის ცვლილებებს, ინფარქტს ან ინსულტს. მიუხედავად ამისა, ავტორების შეფასებით, შედეგები კიდევ ერთი არგუმენტია ღამით ზედმეტი განათების შემცირებისა და საკმარისი ძილის სასარგებლოდ.
