სიცოცხლის ყველაზე ადრეულ პერიოდში შაქრის შედარებით შეზღუდული მოხმარება ათწლეულების შემდეგ დემენციის დაბალ რისკსა და დაავადების უფრო გვიან განვითარებას დაუკავშირეს. კვლევაში UK Biobank-ის 64 737 ადამიანის მონაცემები გააანალიზეს.
მეცნიერებმა ბრიტანეთის ომისშემდგომი შაქრის ნორმირების (რაციონირების) დასრულება ბუნებრივ ექსპერიმენტად გამოიყენეს. შაქრის ნორმირება 1953 წლის სექტემბერში დასრულდა, ამიტომ შესაძლებელი გახდა იმ ადამიანების შედარება, რომლებიც ორსულობის პერიოდში და სიცოცხლის პირველ ერთ ან ორ წელიწადში ჯერ კიდევ შეზღუდული შაქრის პირობებში ცხოვრობდნენ, მათთან, ვინც ნორმირების დასრულების შემდეგ დაიბადა.
ყველაზე ხანგრძლივი ექსპოზიციის შემთხვევაში, ანუ როდესაც შაქრის ნორმირება მოქმედებდა ჯერ კიდევ ორსულობის პერიოდში და ბავშვის სიცოცხლის პირველ ორ წლამდე, ყველა ტიპის დემენციის რისკი დაახლოებით 23%-ით დაბალი იყო. ალცჰეიმერის დაავადების რისკი კი დაახლოებით 28%-ით დაბალი აღმოჩნდა.
განსხვავება მხოლოდ დიაგნოზის სიხშირეში არ გამოჩნდა. ამავე ჯგუფში დემენცია საშუალოდ დაახლოებით 2.55 წლით გვიან ვითარდებოდა. ალცჰეიმერის დაავადების შემთხვევაში განსხვავება დაახლოებით 2.87 წელი იყო, სისხლძარღვოვანი დემენციის შემთხვევაში კი 2.49 წელი.
კვლევამ ტვინის MRI მონაცემებიც შეაფასა. ადრეულ ასაკში შაქრის ნორმირებას უკავშირდებოდა მეტი რუხი ნივთიერების მოცულობა, თეთრი ნივთიერების დაზიანების ნაკლები ნიშნები და უკეთესი შედეგები ინფორმაციის დამუშავების სისწრაფისა და მსჯელობის ტესტებში.
მკვლევრებმა კიდევ ერთი საინტერესო კავშირი აღმოაჩინეს. ტიპი 2 დიაბეტისა და მაღალი არტერიული წნევის უფრო დაბალი სიხშირე შაქრის შეზღუდვასა და დემენციის რისკს შორის კავშირის დაახლოებით მეოთხედს, 25.5%-ს, ხსნიდა. ეს მიუთითებს, რომ ადრეული კვების გრძელვადიან ეფექტში მეტაბოლური და გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობაც შეიძლება მონაწილეობდეს.
თუმცა კვლევა ვერ ამტკიცებს, რომ ბავშვობაში ნაკლები შაქარი პირდაპირ იცავს ადამიანს დემენციისგან. მონაწილეთა რეალური ინდივიდუალური კვება არ იზომებოდა – მათი ექსპოზიცია დაბადების თარიღისა და იმ დროისთვის მოქმედი სახელმწიფო რაციონირების მიხედვით განისაზღვრა. სხვა ისტორიულმა და სოციალურმა ფაქტორებმაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს შედეგებზე.
მიუხედავად ამისა, შედეგები აძლიერებს წარმოდგენას, რომ სიცოცხლის პირველი 1000 დღე – ჩასახვიდან დაახლოებით ორი წლის ასაკამდე – შესაძლოა ტვინისა და მეტაბოლური ჯანმრთელობისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი პერიოდი იყოს.
