მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით 2 პროცენტს უწევს ცხოვრება თმის ძლიერ ცვენასთან და თანმხლებ ფსიქოლოგიურ ტვირთთან ერთად, რაც თან ახლავს ბუდობრივ ალოპეციას – მდგომარეობას, რომელსაც იწვევს იმუნური სისტემის მიერ თმის ფოლიკულებზე შეცდომით მიტანილი შეტევა.
თმის ფოლიკულები მუდმივად არ ზიანდება და მდგომარეობა შექცევადია, მაგრამ სირთულე მდგომარეობს იმუნური პასუხის შეჩერებაში.
ამჟამად მკურნალობის შეზღუდული ვარიანტებია ხელმისაწვდომი, განსაკუთრებით მოზარდებისთვის, და ისინი ყოველთვის არ არის ეფექტური.
არსებულ ბუდობრივი ალოპეციის მედიკამენტებთან გარკვეული მსგავსების გამო, ანთების საწინააღმდეგო და ართრიტის წამალი უპადაციტინიბი პოტენციურ სამკურნალო საშუალებად გამოსცადეს ახალ კვლევაში, რომელიც აშუქებს ორ პარალელურად ჩატარებულ მე-3 ფაზის კლინიკურ კვლევას.
მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფი, რომელიც დგას JAMA Dermatology-ში გამოქვეყნებული კვლევის უკან, მიიჩნევს, რომ შედეგებმა შესაძლოა უპადაციტინიბი ბუდობრივი ალოპეციის რეალურ ვარიანტად აქციოს – მილიონობით ადამიანის ცხოვრების გაუმჯობესების პოტენციალით.
“ამ ორ პარალელურ, მე-3 ფაზის განმეორებად რანდომიზებულ კლინიკურ კვლევაში, უპადაციტინიბმა აჩვენა დადებითი სარგებელი-რისკის პროფილი მძიმე ბუდობრივი ალოპეციის მქონე მოზრდილებსა და მოზარდებში“, წერენ მკვლევრები თავიანთ გამოქვეყნებულ ნაშრომში. „უპადაციტინიბი შეიძლება იყოს პოტენციურად ეფექტური მკურნალობის ვარიანტი ამ პაციენტთა პოპულაციისთვის“.
ორივე კვლევაში სულ 1399-მა მონაწილემ მიიღო მონაწილეობა, 12-დან 64 წლამდე ასაკის, მათ შორის 118-მა მოზარდმა. ყველა მონაწილეს ჰქონდა მინიმუმ 50 პროცენტი ალოპეციის სიმძიმის სტანდარტული ინსტრუმენტის (SALT) ქულით, რაც ნიშნავს, რომ თავის კანის თმის მინიმუმ 50 პროცენტი დაკარგული იყო.
24-კვირიანი პერიოდის განმავლობაში მოხალისეებს აძლევდნენ ყოველდღიურ აბს, რომელიც შეიცავდა 30 მილიგრამ უპადაციტინიბს, 15 მილიგრამ უპადაციტინიბს ან პლაცებოს.
წარმატების შესაფასებლად გამოიყენებოდა SALT ქულა, რომლის ზღვარიც დადგენილი იყო 20-ზე (ანუ თმის 80-პროცენტიანი დაფარვა). ამ მიზანს მიაღწია 15 მგ უპადაციტინიბზე მყოფ მონაწილეთა 45.2-მა და 44.6-მა პროცენტმა ორ კვლევაში, 30 მგ-ზე მყოფთა 55-მა და 54.3-მა პროცენტმა, და პლაცებოზე მყოფთა 1.5-მა და 3.4-მა პროცენტმა.
როგორც ჩანს, პრეპარატი მოქმედებს ისე, როგორც ჩაფიქრებული იყო, აფერხებს იმუნური სისტემის სიგნალებს, რომლებიც მონაწილეობენ თმის ფოლიკულებზე შეტევაში. უფრო მეტიც, განსხვავებები გამოიკვეთა კვლევების ადრეულ ეტაპზეც.
“პლაცებოსგან დიფერენცირება დაფიქსირდა მკურნალობის დაწყებიდან მალევე, რადგან პირველადი საბოლოო წერტილი – SALT ქულა 20 ან ნაკლები — მიღწეული იქნა უპადაციტინიბის ორივე დოზით მე-8 კვირიდან დაწყებული“, წერენ მკვლევრები.
კვლევის სხვა ასპექტებშიც იყო კარგი ამბები. უპადაციტინიბზე მყოფ მონაწილეთა 13-დან 22.5 პროცენტამდე (დოზისა და კონკრეტული კვლევის მიხედვით) სრულად დაიბრუნა თავის თმიანი საფარველი.
მოკლევადიანი უსაფრთხოების პროფილი დადებითი იყო, სერიოზული გვერდითი მოვლენები მხოლოდ მონაწილეთა მცირე ნაწილში დაფიქსირდა, ამასთან, გაუმჯობესდა ცხოვრების ხარისხის მაჩვენებლებიც.
„პაციენტებმა, რომლებიც მკურნალობდნენ უპადაციტინიბის ორივე დოზით, ასევე განიცადეს მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება ცვლილების პაციენტისეულ შეფასებაში, ისევე როგორც ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ცხოვრების ხარისხის მრავალ ასპექტში“, წერენ მკვლევრები.
არსებობს გარკვეული გაფრთხილებები, რომლებიც გასათვალისწინებელია. რადგან კვლევები მხოლოდ 24 კვირას გაგრძელდა, გრძელვადიანი ეფექტები და ჯანმრთელობაზე გავლენა ჯერ უცნობია. გარდა ამისა, კვლევები დაფინანსებული და თანადაპროექტებული იყო AbbVie-ს მიერ, ფარმაცევტული კომპანიის მიერ, რომელიც აწარმოებს უპადაციტინიბს, და ზოგიერთი მკვლევარი AbbVie-ს თანამშრომელია.
ინდუსტრიის სპონსორობა უჩვეულო არ არის ასეთ დიდ კვლევებში და კვლევა დამოუკიდებლად არის რეცენზირებული, მაგრამ საჭირო იქნება შემდგომი ტესტირება (განსაკუთრებით არსებულ მკურნალობასთან, ისევე როგორც პლაცებოსთან შედარებით) უპადაციტინიბის პოტენციალის დასადასტურებლად.
“პასუხის სისწრაფესა და სიღრმეს აქვს პოტენციალი, უპადაციტინიბი დაამკვიდროს, როგორც ღირებული მკურნალობის ვარიანტი მძიმე ბუდობრივი ალოპეციის მქონე პაციენტებისთვის“, წერენ მკვლევრები.
წყარო – ScienceAlert / JAMA Dermatology
