სამშაბათს ფარმაცევტულმა კომპანია Merck-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების სურსათისა და წამლის სააგენტომ (FDA) დაამტკიცა მედიკამენტი “ისლატრავირი-დორავირინი“ (სავაჭრო დასახელებით Idvynso).
ეს წამალი განკუთვნილია მოზრდილი ადამიანებისთვის, რომლებიც უკვე გადიან მკურნალობას და მათი ვირუსი სრულად ექვემდებარება კონტროლს, ანუ სისხლში ვირუსის რაოდენობა მინიმუმამდეა დაყვანილი და არ მრავლდება. ეს სიახლე მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზის გამო. პირველ რიგში, ის ძალიან მარტივი მისაღებია, რადგან დღეში მხოლოდ ერთი აბი ინიშნება და სხვა მედიკამენტების დამატება არ სჭირდება. გარდა ამისა, მიუხედავად იმისა, რომ დღეს არსებული სტანდარტული წამლები ძალიან ეფექტურია, ზოგიერთ პაციენტს მათ მიმართ ორგანიზმის შეგუების პრობლემა (რეზისტენტობა) ან სხვადასხვა გვერდითი მოვლენა უვითარდება. ახალი წამალი სწორედ ასეთი ადამიანებისთვის შეიქმნა და ის წარმოადგენს უსაფრთხო, ძლიერ ალტერნატივას მათთვის, ვისაც მკურნალობის შეცვლა ესაჭიროება. კვლევებმა ისიც აჩვენა, რომ ძველი თაობის ზოგიერთი წამლისგან განსხვავებით, ეს მედიკამენტი წონაში მატებას თითქმის არ იწვევს. რაც შეეხება გვერდით მოვლენებს, ისინი ძირითადად მსუბუქია და მოიცავს დიარეას, თავბრუსხვევას, დაღლილობასა და თავის ტკივილს.
რაც შეეხებათ სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლებს, კლინიცისტებისა და ფარმაცევტებისთვის დააინტერესებთ ის ფაქტი, რომ ამ მედიკამენტის დამტკიცება ანტირეტროვირუსულ თერაპიაში მნიშვნელოვან ნაბიჯს წარმოადგენს. მოქმედების მექანიზმისა და კლასის თვალსაზრისით, Idvynso არის პირველი ინტეგრაზას ინჰიბიტორებისა და ტენოფოვირისგან თავისუფალი ორკომპონენტიანი სინგლ-ტაბლეტიანი რეჟიმი. ის აერთიანებს ნუკლეოზიდის ანალოგ უკუკუტრანსკრიპტაზას ინჰიბიტორს (ისლატრავირი) და არანუკლეოზიდურ უკუკუტრანსკრიპტაზას ინჰიბიტორს (დორავირინი). მესამე ფაზის კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა მისი მკაფიო არანაკლები ეფექტურობა (noninferiority) სტანდარტულ რეჟიმებთან, მათ შორის Biktarvy-სთან შედარებით. 48 კვირის თავზე ვირუსული სუპრესიის დაკარგვა დაფიქსირდა პაციენტების მხოლოდ 1.4-1.5 პროცენტში, მაშინ როცა Biktarvy-ის ჯგუფში ეს მაჩვენებელი 0.6 პროცენტი იყო, ხოლო წინა რეჟიმზე დარჩენილებში – 4.9 პროცენტი. გასათვალისწინებელია, რომ პრეპარატი ინიშნება მხოლოდ ვირუსოლოგიურად სუპრესირებულ პაციენტებში და მისი გამოყენება არ შეიძლება, თუ პაციენტს აქვს წარსულში ვირუსოლოგიური მკურნალობის მარცხის ისტორია ან უფიქსირდება დორავირინის რეზისტენტობის მუტაციები. ასევე, ის უკუნაჩვენებია ძლიერ CYP3A ფერმენტის ინდუქტორებთან და ლამივუდინთან ან ემტრიციტაბინთან კომბინაციაში. უსაფრთხოების კუთხით საყურადღებოა იშვიათი, მაგრამ მძიმე გვერდითი რეაქციების რისკი, როგორიცაა სტივენს-ჯონსონის სინდრომი, ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი და დაფიქსირდა მძიმე იმუნური თრომბოციტოპენიის ერთი ტრანზიტორული შემთხვევაც. სამომავლო პერსპექტივაში საინტერესოა ის ფაქტი, რომ მთავარი მოქმედი ნივთიერება ისლატრავირი ამჟამად აქტიურად იტესტება სხვა კომბინაციებშიც, რომლებიც განიხილება როგორც აივ-ის სამკურნალო, კვირაში ერთხელ მისაღები ხანგრძლივი მოქმედების (Long-acting) პრეპარატები.
