აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ Replimune-ის ახალი ონკოლიზური ვირუსული თერაპია Tudriqev, იგივე vusolimogene oderparepvec-wtpg, დაჩქარებული წესით დაამტკიცა. პრეპარატი nivolumab-თან კომბინაციაში განკუთვნილია არაოპერირებადი, შორსწასული კანის მელანომის მქონე ზრდასრულებისთვის, რომელთა დაავადებაც PD-1-ზე დამიზნებული მკურნალობის მიუხედავად პროგრესირდა.
Tudriqev ჩვეულებრივი მედიკამენტი არ არის. ის გენეტიკურად მოდიფიცირებულ მარტივი ჰერპესვირუსის ტიპი 1-ს ეფუძნება და უშუალოდ სიმსივნეში შეჰყავთ. ვირუსი ისეა შეცვლილი, რომ უპირატესად სიმსივნურ უჯრედებში გამრავლდეს, მათი დაშლა გამოიწვიოს და ამ პროცესში იმუნური სისტემის სიმსივნის წინააღმდეგ გააქტიურებას შეუწყოს ხელი. თერაპიასთან ერთად პაციენტი nivolumab-საც იღებს, რომელიც PD-1 იმუნური საკონტროლო მექანიზმის ბლოკირებით მოქმედებს.
FDA-ს გადაწყვეტილება უჩვეულოდ ხანგრძლივ და სადავო მარეგულირებელ პროცესს მოჰყვა. სააგენტომ Replimune-ის განაცხადი მანამდე ორჯერ არ დაამტკიცა. FDA-ს მთავარი შეკითხვები IGNYTE კვლევის დიზაინს ეხებოდა. კვლევა ერთჯგუფიანი იყო და არ ჰქონდა პარალელური საკონტროლო ჯგუფი, რაც ართულებდა იმის გარკვევას, მკურნალობის ეფექტიდან რამდენი მოდიოდა უშუალოდ RP1-ზე და რამდენი nivolumab-ზე. სააგენტო ასევე მიუთითებდა პაციენტთა ჯგუფის არაერთგვაროვნებასა და სიმსივნის პასუხის შეფასების მეთოდთან დაკავშირებულ პრობლემებზე.
FDA-ს მიმომხილველების პოზიცია საკმაოდ მკაცრი იყო. მათ შეფასებაში აღნიშნული იყო, რომ კვლევის პასუხების შეფასების მეთოდები შედეგების ინტერპრეტაციას ართულებდა და თავდაპირველი მონაცემებით ვერ დგინდებოდა RP1-ის დამოუკიდებელი წვლილი კომბინაციურ მკურნალობაში. სააგენტო წლების განმავლობაში კომპანიას რანდომიზებული კვლევის ჩატარებისკენ მოუწოდებდა.
მიუხედავად ამისა, ივლისის ბოლოს მოწვეულმა FDA-ს დამოუკიდებელმა მრჩეველთა კომიტეტმა 10 ხმით 3-ის წინააღმდეგ მიიჩნია, რომ კვლევის მონაცემები შეფასებადი იყო და დაფიქსირებული კლინიკური ეფექტი პაციენტებისთვის მნიშვნელოვანი შეიძლებოდა ყოფილიყო. განხილვისას განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო იმ ფაქტს, რომ PD-1-ზე დაფუძნებული მკურნალობის შემდეგ დაავადების პროგრესირების მქონე პაციენტებისთვის ეფექტიანი არჩევანი შეზღუდულია. საბოლოოდ FDA-მ კომიტეტის პოზიციაც გაითვალისწინა და 6 აგვისტოს Tudriqev-ს დაჩქარებული დამტკიცება მისცა.
IGNYTE კვლევაში სულ 140 პაციენტი მონაწილეობდა. FDA-ს მიერ საბოლოო ეფექტიანობის შეფასებაში შევიდა 91 პაციენტი, რომელსაც სულ მცირე ერთი ისეთი სიმსივნური კერა ჰქონდა, სადაც Tudriqev პირდაპირ არ შეუყვანიათ. ამ ჯგუფში პაციენტების 24.2%-ში სიმსივნის ნაწილობრივი ან სრული შემცირება დაფიქსირდა. პასუხის მედიანური ხანგრძლივობა 14.1 თვე იყო.
ეს მონაცემები იმედისმომცემია, თუმცა 24.2%-იანი პასუხის მაჩვენებელი არ ნიშნავს, რომ პრეპარატი პაციენტების დაახლოებით მეოთხედს კიბოსგან კურნავს. საუბარია კვლევის კრიტერიუმებით დაფიქსირებულ სიმსივნის შემცირებაზე ან გაქრობაზე, ხოლო გრძელვადიან გადარჩენაზე მკურნალობის გავლენა ჯერ საბოლოოდ დადგენილი არ არის. სწორედ ამიტომ Tudriqev-მა არა სრული, არამედ დაჩქარებული დამტკიცება მიიღო.
დაჩქარებული დამტკიცების მექანიზმი FDA-ს საშუალებას აძლევს მძიმე დაავადებების სამკურნალო პრეპარატები ბაზარზე შედარებით ადრე დაუშვას, როდესაც ადრეული მონაცემები კლინიკურ სარგებელს პროგნოზირებს. სანაცვლოდ კომპანიამ ეს სარგებელი შემდგომ, უფრო მკაცრ კვლევაში უნდა დაადასტუროს. Replimune-ის რანდომიზებული მესამე ფაზის IGNYTE-3 კვლევა უკვე მიმდინარეობს და Tudriqev-ისა და nivolumab-ის კომბინაციას ექიმის მიერ შერჩეულ სხვა მკურნალობას ადარებს. თუ კლინიკური სარგებელი არ დადასტურდება, FDA-ს შეუძლია დამტკიცების სტატუსი გადახედოს.
პრეპარატი პირდაპირ სიმსივნეში ყოველ ორ კვირაში შეჰყავთ, თავდაპირველი რეჟიმი კი რვა დოზას მოიცავს. ღრმად მდებარე ან შინაგან ორგანოებში არსებულ კერებში ინექციისთვის გამოსახულებითი კონტროლის გამოყენებაა შესაძლებელი. Nivolumab-ის ინტრავენური მიღება მკურნალობის მესამე კვირიდან იწყება.
ყველაზე ხშირად დაფიქსირებულ გვერდით მოვლენებს შორის იყო დაღლილობა, ცხელება, შემცივნება, გულისრევა, დიარეა, ინექციის ადგილის რეაქცია, თავის ტკივილი, გრიპისმაგვარი სიმპტომები, გამონაყარი და კუნთოვანი ან სახსრების ტკივილი. უსაფრთხოების გაფრთხილებები ასევე მოიცავს ჰერპესული ინფექციის განვითარებას ან რეაქტივაციას, ვირუსთან შემთხვევით კონტაქტს და უშუალოდ სიმსივნეში ინექციასთან დაკავშირებულ გართულებებს.
მკურნალობის ფასიც მნიშვნელოვანი საკითხია. Replimune-ის ინფორმაციით, Tudriqev-ის ერთი სრული კურსის ოფიციალური ფასი დაახლოებით 450 000 აშშ დოლარი იქნება, ფასდაკლებებისა და სადაზღვევო შეთანხმებების გათვალისწინებამდე. ეს არის ე.წ. list price და არ ნიშნავს, რომ თითოეული პაციენტი ამ თანხას საკუთარი სახსრებით გადაიხდის.
Tudriqev-ის დამტკიცება ერთდროულად ორი მიზეზით არის მნიშვნელოვანი. ერთი მხრივ, რთულად სამკურნალო მელანომის მქონე პაციენტებს ახალი თერაპიული არჩევანი უჩნდებათ. მეორე მხრივ, შემთხვევა აჩვენებს, რატომ არის დაჩქარებული დამტკიცებისას შემდგომი რანდომიზებული კვლევა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი – საწყისი შედეგები პერსპექტიულია, თუმცა თავად FDA-ს მიმომხილველებს კვლევის ხარისხთან და ეფექტის ზუსტ ინტერპრეტაციასთან მნიშვნელოვანი კითხვები ჰქონდათ.
