ჟურნალ “ნეიჩერში” გამოქვეყნებული ახალი კვლევა მიუთითებს, რომ ტესტოსტერონი მამაკაცებში თავის ტვინის სიმსივნის ზრდას აფერხებს. მიგნებებმა შესაძლოა გლიობლასტომის სამკურნალოდ ჰორმონების შესწავლის საჭიროება აჩვენოს.
ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტების (NIH) მიერ დაფინანსებულ ახალ კვლევაში, კლივლენდის კლინიკის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ მამაკაცის განვითარებასთან დაკავშირებულმა ჰორმონებმა შესაძლოა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს მამაკაცებში თავის ტვინის სიმსივნეების ზრდის შეზღუდვაში. კვლევითმა გუნდმა დაადგინა, რომ გლიობლასტომის პრეკლინიკურ მოდელში ანდროგენული ჰორმონების, მაგალითად ტესტოსტერონის, შემცირებამ სიმსივნის ზრდა გამოიწვია ადგილობრივი ანთების სტიმულირებითა და სტრესის ჰორმონების წარმოქმნის პროვოცირებით. გლიობლასტომის მქონე 1300-ზე მეტი მამაკაცის მონაცემების ანალიზისას, ავტორებმა აღმოაჩინეს, რომ დამატებითი ტესტოსტერონის მიღება მნიშვნელოვნად იყო დაკავშირებული გადარჩენის გაუმჯობესებასთან, რაც თანხვედრაში იყო მათ პრეკლინიკურ ექსპერიმენტებთან.
“ეს შედეგი სასიამოვნო მოულოდნელობაა და შესაძლოა პოტენციური გზა გაგვიხსნას ახალი მკურნალობისთვის კიბოს იმ სახეობის წინააღმდეგ, რომელიც მამაკაცებში უფრო ლეტალურია”, აღნიშნა ენტონი ლეტაიმ, მედიცინის დოქტორმა, NIH-ის კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის (NCI) დირექტორმა.
ვინაიდან გლიობლასტომა და ანდროგენები ერთდროულად უფრო მაღალი პრევალენტობით გვხვდება მამაკაცებში, ბევრი მკვლევარი ვარაუდობდა, რომ ეს ჰორმონები პრობლემის ნაწილი იყო. თუმცა, წინა კვლევებს არ შეუსწავლიათ ანდროგენების გავლენა სიმსივნის ზრდაზე თავის ტვინის უნიკალურ გარემოში.
“თავის ტვინი ისე განვითარდა, რომ ნივთიერებები არ შეუშვას და ეს მოიცავს სხეულის სხვა ნაწილებიდან მომავალ იმუნურ უჯრედებსაც. ეს არის დელიკატური ქსოვილი, რომელსაც ხშირად არ სურს მასშტაბური იმუნური რეაქციები”, აღნიშნა კვლევის თანაავტორმა, ჯასტინ ლათიამ, კლივლენდის კლინიკის კიბოს მეცნიერებათა პროფესორმა და თავის ტვინის სიმსივნეების ცენტრის სამეცნიერო დირექტორმა.
ლათიამ და მისმა კოლეგებმა აღმოაჩინეს, რომ სხეულის სხვა ნაწილებისგან განსხვავებით, თავის ტვინში ანდროგენები გადამწყვეტ როლს თამაშობენ ორგანოს უსაფრთხოების სისტემების რეგულირებაში. გლიობლასტომის მქონე თაგვების მოდელებში ანდროგენების შემცირებამ ნეიროენდოკრინული სისტემის, ე.წ. ჰიპოთალამო-ჰიპოფიზ-თირკმელზედა ჯირკვლის (HPA) ღერძის, ზედმეტი სტიმულირება გამოიწვია. ამან განაპირობა სტრესის ჰორმონების მკვეთრი მატება, რამაც შემდგომში უჯრედების გარკვეული ქვეჯგუფი აიძულა, ტვინი სხეულის დანარჩენი ნაწილისგან კიდევ უფრო მეტად იზოლირებული გაეხადათ.
გამკაცრებულმა უსაფრთხოებამ თავის ტვინში იმუნოსუპრესიული გარემო შექმნა, რაც იმას ნიშნავს, რომ უფრო ნაკლებ იმუნურ უჯრედს შეეძლო მიეღწია მზარდი საფრთხისთვის და შესაბამისად, სიმსივნეები ძირითადად შეუფერხებლად ვითარდებოდა. ავტორებმა დაადგინეს, რომ მდედრ თაგვებში ტესტოსტერონს იგივე ეფექტი არ გამოუწვევია.
მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ HPA ღერძი სავარაუდოდ აქტიურდება ჰიპოთალამუსში ანთებით, რომელიც გამოწვეულია სიმსივნეებით ანდროგენების დეფიციტის მქონე თაგვებში. სამომავლო მუშაობისას, ისინი აპირებენ ზუსტად დაადგინონ, თუ როგორ შეუძლია სიმსივნეებს გამოიწვიოს ეს რეაქცია თავის ტვინის სრულიად ცალკეულ რეგიონში.
ადამიანებში ანდროგენებსა და თავის ტვინის კიბოს შორის კავშირის შესწავლის მიზნით, მკვლევარებმა გააანალიზეს NIH/NCI-ის ზედამხედველობის, ეპიდემიოლოგიისა და საბოლოო შედეგების (SEER) მონაცემთა ბაზაში არსებული კლინიკური მონაცემები. მათ აღმოაჩინეს, რომ გლიობლასტომის მქონე მამაკაცებს, რომლებიც კიბოსთან დაუკავშირებელი მიზეზების გამო დამატებით ტესტოსტერონს იღებდნენ, სიკვდილის რისკი 38 პროცენტით ნაკლები ჰქონდათ იმ პაციენტებთან შედარებით, რომლებიც აღნიშნულ დანამატებს არ იღებდნენ.
მიუხედავად იმისა, რომ მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი არ დადგენილა, ლათიას და მის კოლეგებს მიაჩნიათ, რომ ეს დაკვირვებითი მიგნება მათ პრეკლინიკურ შედეგებთან ერთად ადამიანებში შემდგომი კვლევისთვის კლინიკური ტესტირებების საფუძველს იძლევა.
“აშკარა შემდგომი კვლევა იქნებოდა იმის გარკვევა, არის თუ არა ანდროგენების დეპრივაცია, რაც კიბოს გავრცელებული მკურნალობაა, რეალურად საზიანო გლიობლასტომის შემთხვევაში”, აღნიშნა ლათიამ.
