მკურნალობიდან 14 თვის შემდეგ პაციენტი სრულიად უსიმპტომოა და მედიკამენტების მიღებას აღარ საჭიროებს. ეს შემთხვევა მედიცინაში ნამდვილ გარღვევად ფასდება.
ჩვენს სისხლში არსებული ანტისხეულები (Y-ის ფორმის ცილოვანი სტრუქტურები) ორგანიზმის მთავარი მცველებია, რომლებიც ინფექციებს ებრძვიან. თუმცა, ზოგჯერ სისტემა ირევა და ანტისხეულები საკუთარ ქსოვილებს ესხმიან თავს — სწორედ ასე ყალიბდება აუტოიმუნური დაავადება.
გერმანელმა ექიმებმა აღწერეს უნიკალური შემთხვევა: პაციენტს ერთდროულად სამი მძიმე აუტოიმუნური დიაგნოზი ჰქონდა. მას ჩატარებული ჰქონდა ცხრა სხვადასხვა მკურნალობის კურსი, თუმცა უშედეგოდ. ქალი ვეღარ მუშაობდა, გაუსაძლისი ტკივილისა და სისუსტის გამო კვირების განმავლობაში საწოლს იყო მიჯაჭვული და მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა.
პაციენტის მდგომარეობა გამოწვეული იყო B-უჯრედების (იმუნური უჯრედები, რომლებიც ანტისხეულებს აწარმოებენ) დისფუნქციით. ამ “დეფექტურმა” უჯრედებმა ორგანიზმში სამი პარალელური პროცესი გამოიწვია:
-
აუტოიმუნური ჰემოლიზური ანემია: მდგომარეობა, როდესაც იმუნური სისტემა ანადგურებს ერითროციტებს (ჟანგბადის გადამტან წითელ უჯრედებს).
-
იმუნური თრომბოციტოპენია: თრომბოციტების (სისხლის შედედებაზე პასუხისმგებელი უჯრედები) კრიტიკული შემცირება, რაც იწვევს შინაგან სისხლდენას.
-
ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომი: სისხლის შედედების დარღვევა, რომელიც საპირისპიროდ — სახიფათო თრომბების წარმოქმნის რისკს ზრდის.
პაციენტს დღეში სამჯერაც კი სჭირდებოდა სისხლის გადასხმა. ექიმების თქმით, ასეთი კომბინაცია ფატალურია, რადგან ორგანიზმი ერთდროულად სისხლდენისა და თრომბოზის რისკის წინაშე დგას.
მას შემდეგ, რაც სტანდარტულმა იმუნოსუპრესიულმა მკურნალობამ (მედიკამენტები, რომლებიც იმუნიტეტს “თრგუნავენ”) შედეგი არ გამოიღო, ექიმებმა CAR-T თერაპიის გამოყენება გადაწყვიტეს.
რა არის CAR-T თერაპია? ეს არის “ცოცხალი წამალი”. პაციენტის სისხლიდან იღებენ T-ლიმფოციტებს (მებრძოლ უჯრედებს), ლაბორატორიაში მათ გენეტიკურად აპროგრამებენ, რათა კონკრეტული სამიზნე ამოიცნონ, და შემდეგ ისევ ორგანიზმში აბრუნებენ. ამ შემთხვევაში, “დაპროგრამებულმა” უჯრედებმა მიზანმიმართულად გაანადგურეს პათოლოგიური B-უჯრედები.
მკურნალობიდან სულ რაღაც ერთ თვეში პაციენტის სისხლის მაჩვენებლები ნორმას დაუბრუნდა. 14 თვის შემდეგ ის კვლავ ჯანმრთელია და აღარ სჭირდება არც სტეროიდები და არც წნევის თუ თირკმლის დამხმარე პრეპარატები.
თერაპიამ ჩაიარა სერიოზული გვერდითი ეფექტების გარეშე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მეთოდი აუტოიმუნური დაავადებებისთვის ჯერ კიდევ ექსპერიმენტულია (აქამდე მას მხოლოდ სისხლის კიბოს სამკურნალოდ იყენებდნენ), მეცნიერები ოპტიმისტურად არიან განწყობილნი.
ამჟამად მსოფლიოში 200-მდე კლინიკური კვლევა მიმდინარეობს. ვარაუდობენ, რომ უახლოეს 1-2 წელიწადში CAR-T თერაპია ოფიციალურად დამტკიცდება ისეთი დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა ლუპუსი, მიოზიტი და სკლეროდერმია. ამ პაციენტის შემთხვევამ დაამტკიცა, რომ სრულიად უკონტროლო დაავადებაც კი შეიძლება ხანგრძლივ რემისიაში (დაავადების სიმპტომების გაქრობის პერიოდი) გადავიდეს.
ასევე დაგაინტერესებთ:
IN VIVO CAR-T: გადატვირთვა — ერთი ნემსი, რომელიც იმუნიტეტს კიბოს მკვლელ იარაღად აქცევს
