აშშ-ის სააპელაციო სასამართლომ პარასკევს, 23 იანვარს, აღადგინა სარჩელი მსოფლიოს უმსხვილესი ფარმაცევტული და სამედიცინო კომპანიების წინააღმდეგ. მოსარჩელეები ამტკიცებენ, რომ კომპანიებმა მილიონობით დოლარი გადაიხადეს ქრთამის სახით, რითაც დააფინანსეს ტერორიზმი ერაყში.
საქმე ეხება ისეთ გიგანტებს, როგორებიცაა: AstraZeneca, Pfizer, GE Healthcare, Johnson & Johnson და Roche.
კოლუმბიის ოლქის სააპელაციო სასამართლოს სამმა მოსამართლემ დაადგინა, რომ მოსარჩელეებმა წარმოადგინეს საკმარისი მტკიცებულებები საქმის გასაგრძელებლად.
სარჩელის თანახმად (რომელიც 2005-2011 წლებში დაზარალებულმა ამერიკელმა სამხედროებმა და სამოქალაქო პირებმა შეიტანეს), კომპანიები კორუფციულ გარიგებებში შედიოდნენ დაჯგუფება “ჯაიშ ალ-მაჰდისთან” (Jaysh al-Mahdi). ეს არის ჰეზბოლას მიერ მხარდაჭერილი მილიცია, რომელიც იმ პერიოდში ერაყის ჯანდაცვის სამინისტროს აკონტროლებდა.
ბრალდების მიხედვით, კომპანიები ამ დაჯგუფებას აწვდიდნენ ფულს და სამედიცინო მარაგებს სამინისტროსგან კონტრაქტების მიღების სანაცვლოდ. ეს რესურსები კი შემდგომში ამერიკელებზე თავდასხმების დასაფინანსებლად გამოიყენებოდა.
“მოპასუხეებმა იცოდნენ, რომ მათი დახმარება მოსარჩელეებზე თავდასხმებისთვის იქნებოდა გამოყენებული”, – წერს მოსამართლე კორნელია პილარდი.
ერთობლივ განცხადებაში კომპანიებმა გამოთქვეს იმედგაცრუება სასამართლოს გადაწყვეტილების გამო და განაცხადეს, რომ ისინი არ არიან პასუხისმგებელნი ერაყული მილიციის ქმედებებზე. “ეს უსაფუძვლო ბრალდებები უნდა გაუქმებულიყო”, – აცხადებენ ისინი.
სამართლებრივი ქრონოლოგია:
-
2017: სარჩელი შევიდა ვაშინგტონის ფედერალურ სასამართლოში (ანტიტერორისტული აქტის საფუძველზე).
-
2020: მოსამართლემ საქმე დახურა.
-
2022: სააპელაციო სასამართლომ საქმე აღადგინა.
-
უზენაესი სასამართლოს ჩართვა: საქმე უკან დააბრუნეს Twitter-ის (ახლანდელი X) პრეცედენტის გამო. მაშინ სასამართლომ Twitter გაათავისუფლა პასუხისმგებლობისგან ტერორისტების მიერ პლატფორმის გამოყენებისთვის.
-
2026 (ახლა): სააპელაციო სასამართლომ განაცხადა, რომ Twitter-ის ქეისი აქ არ გამოდგება, რადგან იქ სოციალური ქსელი “პასიურად” ეხმარებოდა ტერორისტებს, ფარმაცევტული კომპანიების შემთხვევაში კი საქმე გვაქვს მიზანმიმართულ გარიგებებთან.
ახლა ფარმაცევტულ გიგანტებს წინ ხანგრძლივი და რთული სამართლებრივი დავა ელით, რათა თავიდან აიცილონ მრავალმილიონიანი ჯარიმები და რეპუტაციული ზიანი.
