მეცნიერებმა ტვინში აქამდე უცნობი ნერვული კავშირი აღმოაჩინეს, რომელმაც შესაძლოა უკეთ აგვიხსნას, როგორ შეიძლება ემოციურად მნიშვნელოვანი გამოცდილება განმეორებით, კომპულსიურ ქცევას დაუკავშირდეს. კვლევა Neuron-ში გამოქვეყნდა და ამ ეტაპზე შედეგები თაგვებშია მიღებული.
Stony Brook University-ის მკვლევრებმა ყურადღება ტვინის ორ უბანზე გაამახვილეს: ამიგდალაზე, რომელიც შიშისა და შფოთვის მსგავსი ემოციურად მნიშვნელოვანი გამოცდილებების დამუშავებაში მონაწილეობს, და დორსოლატერალურ სტრიატუმზე (DLS), რომელიც ჩვევით და ავტომატურ ქცევებთანაა დაკავშირებული.
მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ამიგდალის მცირე რაოდენობის ნეირონები DLS-ს პირდაპირ უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ ეს კავშირი მცირეა, ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ მას DLS-ის მუშაობაზე მნიშვნელოვანი გავლენა შეუძლია.
ამის შესამოწმებლად მეცნიერები თაგვის ცხვირზე წყლის წვეთს ათავსებდნენ, რაც სახის გაწმენდის ბუნებრივ ქცევას იწვევდა. როდესაც ამ სენსორულ სტიმულთან ერთად ამიგდალა-DLS წრედსაც განმეორებით ააქტიურებდნენ, მოგვიანებით მხოლოდ წყლის წვეთიც საკმარისი ხდებოდა, რომ თაგვს გაცილებით ხანგრძლივი განმეორებითი ქცევა გამოევლინა. ეფექტი ტვინის ხელოვნური სტიმულაციის დასრულების შემდეგაც შენარჩუნდა.
უფრო მეტიც, OCD-ის თაგვის მოდელში ეს ნერვული წრედი უფრო ძლიერი და აქტიური აღმოჩნდა. ამიგდალის ხანგრძლივმა დათრგუნვამ კი OCD-ის მსგავსი ქცევის განვითარება შეაფერხა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი?
OCD-ისთვის დამახასიათებელია არასასურველი, განმეორებადი აკვიატებული აზრები და კომპულსიები – მოქმედებები, რომელთა შესრულების ძლიერი მოთხოვნილება ადამიანს შეიძლება მათი არასაჭიროების გაცნობიერების მიუხედავად ჰქონდეს.
ახალი კვლევა გვთავაზობს შესაძლო ბიოლოგიურ მექანიზმს, რომლის საშუალებითაც ემოციურად მნიშვნელოვანი გამოცდილება სენსორულ სტიმულსა და ავტომატურ მოქმედებას შორის კავშირს აძლიერებს. მომავალში ამ წრედის უკეთ შესწავლამ შესაძლოა უფრო ზუსტად დამიზნებული მკურნალობის გზებიც გამოავლინოს.
თუმცა მნიშვნელოვანი შეზღუდვა გვაქვს: კვლევა თაგვებში ჩატარდა და აღმოჩენილი მექანიზმის ადამიანებში ანალოგიური როლი ჯერ დადასტურებული არ არის. ამიტომ ეს OCD-ის ახალი მკურნალობა ჯერ არ არის.
