ორსულობის დროს მაღალი არტერიული წნევის მქონე ქალებისთვის მშობიარობის შემდეგ რეგულარულმა ჯანმრთელობის ქოუჩინგმა, სახლში წნევის გაზომვამ და პირველადი ჯანდაცვის სერვისებთან დაკავშირებაში დახმარებამ ერთი წლის განმავლობაში არტერიული წნევის კონტროლი გააუმჯობესა. შედეგები 140 მონაწილის რანდომიზებულ კლინიკურ კვლევას ეფუძნება, რომელიც JAMA Network Open-ში გამოქვეყნდა.
ორსულობის ჰიპერტენზიული დარღვევები მოიცავს რამდენიმე მდგომარეობას, მათ შორის ქრონიკულ და ორსულობის პერიოდში განვითარებულ ჰიპერტენზიასა და პრეეკლამფსიას. პრობლემა მშობიარობით ყოველთვის არ სრულდება. ასეთი დიაგნოზის მქონე ქალებს მომავალში ქრონიკული ჰიპერტენზიისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების უფრო მაღალი რისკი აქვთ, რის გამოც მშობიარობის შემდეგ ხანგრძლივი მეთვალყურეობა მნიშვნელოვანია.
კვლევა აშშ-ის შუა დასავლეთში მდებარე ერთ საავადმყოფოში ჩატარდა. მასში მონაწილეობდა 140 ქალი, რომლებსაც ორსულობის დროს ჰიპერტენზიული დარღვევა ჰქონდათ და მშობიარობიდან დაახლოებით ექვსი კვირის შემდეგ კვლავ საჭიროებდნენ წნევის კონტროლს. მონაწილეები შემთხვევითი პრინციპით ორ თანაბარ ჯგუფად გაანაწილეს.
ორივე ჯგუფის მონაწილეებს უკვე გავლილი ჰქონდათ მშობიარობის შემდგომი ექვსკვირიანი დისტანციური არტერიული წნევის მონიტორინგის პროგრამა. ამის შემდეგ ინტერვენციის ჯგუფმა დამატებით მიიღო სახლში წნევის რეგულარული გაზომვის მხარდაჭერა და ჯანმრთელობის ქოუჩის სატელეფონო კონსულტაციები. პირველი რამდენიმე თვის განმავლობაში კონსულტაციები დაახლოებით ორ კვირაში ერთხელ ტარდებოდა, შემდეგ კი თვეში ერთხელ გაგრძელდა ერთი წლის დასრულებამდე. საჭიროების შემთხვევაში ქოუჩი პირველადი ჯანდაცვის ექიმთან კოორდინაციაშიც ეხმარებოდა მონაწილეს.
ყველაზე მკაფიო განსხვავება პირველადი ჯანდაცვის ვიზიტებში გამოვლინდა. ერთი წლის განმავლობაში ექიმთან შესაბამის ვიზიტზე ინტერვენციის ჯგუფის 71% მივიდა, საკონტროლო ჯგუფში კი მხოლოდ 39.1%. სტატისტიკური ანალიზით ინტერვენციის მონაწილეებს ასეთი ვიზიტის ჩატარების დაახლოებით ორჯერ მეტი ალბათობა ჰქონდათ.
განსხვავება არტერიული წნევის კონტროლშიც დაფიქსირდა. 12 თვის შემდეგ სახლში გაზომილი წნევა 130/80 მმ ვწყ სვ-ზე დაბალი ინტერვენციის ჯგუფის 55.3%-ს ჰქონდა, საკონტროლო ჯგუფში კი 31.1%-ს. ინტერვენციის ჯგუფში სისტოლური წნევა საშუალოდ 5.6 მმ ვწყ სვ-ით, ხოლო დიასტოლური 4.5 მმ ვწყ სვ-ით მეტად შემცირდა.
ამასთან, კვლევა არ აჩვენებს, რომ შედეგი მხოლოდ ჯანმრთელობის ქოუჩინგით იყო გამოწვეული. ინტერვენცია რამდენიმე კომპონენტს აერთიანებდა – სახლში წნევის მონიტორინგს, რეგულარულ კონსულტაციებს, სამედიცინო სისტემაში ნავიგაციასა და ექიმთან საჭირო კოორდინაციას. შესაბამისად, ცალკეული კომპონენტების გავლენის ერთმანეთისგან გამოყოფა შეუძლებელია.
კვლევას სხვა შეზღუდვებიც აქვს. ის მხოლოდ ერთ საავადმყოფოში ჩატარდა და ყველა მონაწილეს მანამდე უკვე გავლილი ჰქონდა დისტანციური წნევის მონიტორინგის პროგრამა, ამიტომ შედეგები შეიძლება ყველა მშობიარობის შემდგომ პოპულაციაზე პირდაპირ ვერ გავრცელდეს. გარდა ამისა, მეორეული შედეგების შეფასებისას მონაწილეთა ნაწილი კვლევას გამოეთიშა, რის გამოც ავტორები წნევის კონტროლთან დაკავშირებული ზოგიერთი შედეგის სიფრთხილით ინტერპრეტაციას გვირჩევენ.
მიუხედავად ამისა, კვლევა მიუთითებს, რომ ორსულობის დროს ჰიპერტენზიის მართვა მხოლოდ მშობიარობამდე და მშობიარობის შემდეგ პირველ რამდენიმე კვირამდე არ უნდა შემოიფარგლოს. სახლში მარტივი მონიტორინგის, რეგულარული კონტაქტისა და პირველადი ჯანდაცვის სისტემასთან უკეთესი კავშირის კომბინაციამ შესაძლოა მაღალი რისკის მქონე ქალებს არტერიული წნევის ხანგრძლივ კონტროლში დაეხმაროს.
