ჟურნალ “The Lancet”-ში 2026 წლის 12 მაისს გამოქვეყნებული ისტორიული საერთაშორისო კონსენსუსის თანახმად, მდგომარეობას, რომელიც აქამდე პოლიცისტური საკვერცხის სინდრომის (PCOS) სახელით იყო ცნობილი, სახელი შეეცვალა და მას ოფიციალურად პოლიენდოკრინული მეტაბოლური საკვერცხის სინდრომი (PMOS) ეწოდა. ეს ცვლილება სამწლიანი მასშტაბური სამეცნიერო მუშაობის შედეგია, რომელშიც 56 საერთაშორისო ორგანიზაცია, მულტიდისციპლინური სპეციალისტები და 14 000-ზე მეტი პაციენტი მონაწილეობდა.
რატომ გახდა სახელის შეცვლა აუცილებელი? ტერმინი “პოლიცისტური” მეცნიერულად არაზუსტი იყო, რადგან ამ სინდრომის დროს რეალური პათოლოგიური კისტები (საქართვლოში მას პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომსაც უწოდებნენ) ან ცისტები არ არსებობს — ის, რაც ულტრაბგერით კვლევაზე ჩანდა, სინამდვილეში განუვითარებელი ფოლიკულებია. ძველი სახელწოდება მდგომარეობას მხოლოდ “საკვერცხეების პრობლემად” წარმოაჩენდა, რაც ხშირად აფერხებდა დროულ დიაგნოსტიკას. სტატისტიკის მიხედვით, ამის გამო პაციენტების დაახლოებით 70% ვერ იღებდა სწორ დიაგნოზს.
ახალი სახელწოდება, PMOS, უფრო ზუსტად ასახავს დაავადების კომპლექსურ ბუნებას:
-
P (პოლიენდოკრინული): მიუთითებს მრავალმხრივ ჰორმონულ დისფუნქციაზე.
-
M (მეტაბოლური): ხაზს უსვამს სისტემურ დარღვევებს, როგორიცაა ინსულინრეზისტენტობა (მდგომარეობა, როდესაც უჯრედები ინსულინზე სათანადოდ ვერ რეაგირებენ), რაც პაციენტების 85%-ში გვხვდება.
-
O (ოვარიული): ასახავს საკვერცხის დისფუნქციას.
-
S (სინდრომი): აღნიშნავს სიმპტომების ერთობლიობას.
ეს ცვლილება ნიშნავს, რომ მკურნალობისას ფოკუსი გადადის არა მხოლოდ გინეკოლოგიურ სიმპტომებზე, არამედ ისეთ სისტემურ რისკებზე, როგორიცაა ტიპი 2 დიაბეტი, დისლიპიდემია (ცხიმოვანი ცვლის დარღვევა) და კარდიოვასკულური (გულ-სისხლძარღვთა) გართულებები. აკრონიმი PMOS განზრახ არის მიმსგავსებული ძველ სახელწოდებასთან, რათა პროცესი იყოს ევოლუციური და არა დამაბნეველი. ახალი დასახელების სრული დანერგვა საერთაშორისო გაიდლაინებში 2028 წლისთვის დასრულდება.
