აშშ-ის ჯანდაცვის მდივანმა, რობერტ ფ. კენედი უმცროსმა, განაცხადა, რომ მას არ აქვს “საკმარისი” მტკიცებულება იმის სათქმელად, რომ პარაცეტამოლი პირდაპირ იწვევს აუტიზმს. ეს განცხადება წარმოადგენს თეთრი სახლის პოზიციის მნიშვნელოვან შერბილებას მას შემდეგ, რაც ერთი თვის წინ პრეზიდენტმა ტრამპმა ორსულებს მედიკამენტის მიღებისგან თავის შეკავებისკენ “ჯოჯოხეთური ბრძოლით” მოუწოდა.
განცხადება და მისი კონტექსტი
29 ოქტომბერს, ჯანდაცვის მდივანმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ კავშირი “საბოლოო არ არის”, ის “ძალიან დამაფიქრებელია” და პრეპარატს “სიფრთხილით უნდა მოვეკიდოთ”.
“მიზეზობრივი კავშირი… ორსულობის პერიოდში მიღებულ პარაცეტამოლსა და აუტიზმს შორის არ არის საკმარისი იმის სათქმელად, რომ ის ნამდვილად იწვევს აუტიზმს. მაგრამ ის ძალიან დამაფიქრებელია”, – განაცხადა კენედიმ.
ეს რიტორიკა მკვეთრად განსხვავდება იმ განცხადებისგან, რომელიც პრეზიდენტმა ტრამპმა 22 სექტემბერს გამართულ პრესკონფერენციაზე გააკეთა: “არ მიიღოთ ტაილენოლი… იბრძოლეთ ჯოჯოხეთურად, რომ არ მიიღოთ”. პრეზიდენტმა მოგვიანებით სოციალურ ქსელშიც დაწერა: “ორსულებო, არ გამოიყენოთ ტაილენოლი, თუ აბსოლუტურად აუცილებელი არ არის”.
მიუხედავად აშკარა ცვლილებისა, ჯანდაცვის დეპარტამენტის პრეს-მდივანმა განაცხადა, რომ ეს “იგივე პოზიციაა, რაც მდივანს თავიდანვე ჰქონდა”.
იურიდიული ფონი და სამეცნიერო კონსენსუსი
კენედის პოზიციის შერბილება უცნაურად დაემთხვა ორ მოვლენას:
- სასამართლო სარჩელი: განცხადებამდე ერთი დღით ადრე, ტეხასის გენერალურმა პროკურორმა უჩივლა ტაილენოლის (პარაცეტამოლის) მწარმოებელ კომპანია Kenvue-ს მედიკამენტსა და აუტიზმს შორის სავარაუდო კავშირის გამო.
- სამეცნიერო კრიტიკა: სექტემბრის განცხადებას მოჰყვა მწვავე კრიტიკა წამყვანი სამედიცინო ორგანიზაციების მხრიდან.
მეცნიერების პოზიცია ამ საკითხზე თითქმის ერთსულოვანია:
- მეან-გინეკოლოგთა ამერიკულმა კოლეგიამ (ACOG) განაცხადა, რომ ტრამპის განცხადება “არ არის გამყარებული სამეცნიერო მტკიცებულებების სრული სპექტრით” და რომ აცეტამინოფენი “ორსულობისას ტკივილგამაყუჩებლის ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო ვარიანტია”. მათ ხაზი გაუსვეს, რომ ორსულობისას მაღალი სიცხის მკურნალობის გარეშე დატოვება ბევრად უფრო სერიოზულ რისკებს შეიცავს დედისა და ნაყოფისთვის.
- 2024 წელს ჟურნალ JAMA-ში გამოქვეყნებულმა მასშტაბურმა კვლევამ, რომელმაც 2 მილიონზე მეტი ბავშვი შეისწავლა, დაადგინა, რომ “ორსულობის დროს აცეტამინოფენის გამოყენება არ ასოცირდებოდა ბავშვებში აუტიზმის, ADHD-ის ან ინტელექტუალური შეზღუდვების რისკთან”.
- FDA-მ (აშშ-ის სურსათისა და წამლების ადმინისტრაცია) ასევე განაცხადა, რომ ლიტერატურა “ურთიერთგამომრიცხავია და არ არსებობს მკაფიო მიზეზობრივი მტკიცებულება”.
კომპანია Kenvue-მ განაცხადა, რომ ეთანხმება კენედის ახალ კომენტარს, რომ “არ არსებობს საბოლოო მიზეზობრივი კავშირი” და დაამატა, რომ “აცეტამინოფენი ორსულობისას ყველაზე უსაფრთხო ტკივილგამაყუჩებელია”.
ჩვენი სტატიები ამ თემაზე:
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის პასუხი
ევროპის წამლის სააგენტოს პასუხი
ასევე დაგაინტერესებთ:
მეცნიერება განგაშის რეჟიმში: ბრძოლა CDC-ის მომავლისა და ამერიკის ჯანმრთელობისთვის
ამავე საკითხის განხილვა ჩვენს პოდკასტში:
