ჟურნალ “Cancer Research UK”-ის მიერ დაფინანსებული ახალი ფართომასშტაბიანი ეპიდემიოლოგიური კვლევის მიხედვით, ინგლისში 12-13 წლის ასაკში ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) საწინააღმდეგო ვაქცინით აცრილ გოგონებში, 30 წლის ასაკამდე საშვილოსნოს ყელის კიბოთი გარდაცვალების რისკი თითქმის ნულამდე შემცირდა. ლონდონის დედოფალ მერის უნივერსიტეტის პროფესორ პიტერ სასიენის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ 2008 წლიდან დაწყებული სასკოლო ვაქცინაციის პროგრამის წყალობით, ინგლისში უკვე გადარჩა დაახლოებით 200 ადამიანის სიცოცხლე. განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ 2020 წლიდან 2024 წლამდე პერიოდში, 20-დან 24 წლამდე ასაკის ქალებში საშვილოსნოს ყელის კიბოთი გარდაცვალების არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა, რაც სტატისტიკური დაკვირვების ისტორიაში ხუთწლიან ინტერვალში პირველი პრეცედენტია. ვაქცინაციის არარსებობის პირობებში, მოცემულ პერიოდში პროგნოზირებულად 23 პაციენტის სიკვდილი იყო მოსალოდნელი.
მიუხედავად იმისა, რომ ინგლისის მონაცემები უმნიშვნელოვანეს მიღწევად ფასდება, ის არ წარმოადგენს პირველ საერთაშორისო პრეცედენტს ამ ასაკობრივი ჯგუფის დაცვის თვალსაზრისით. გლობალურ პრაქტიკაში პირველობა ავსტრალიას ეკუთვნის, რომელმაც მსოფლიოში პირველმა დანერგა HPV-ის ეროვნული უფასო ვაქცინაციის პროგრამა 2007 წელს. ავსტრალიის ჯანდაცვის დეპარტამენტისა და საშვილოსნოს ყელის კიბოს კონტროლის კვლევითი ცენტრის (C4) ოფიციალური ანგარიშების მიხედვით, ჯერ კიდევ 2021 წელს, 1982 წლიდან დაწყებული სტატისტიკური აღრიცხვის ისტორიაში პირველად, 25 წლამდე ასაკის ქალებში საშვილოსნოს ყელის კიბოს დიაგნოზირების მაჩვენებელი სტატისტიკურ ნულამდე დავიდა, რაც ვაქცინაციის მაღალი მოცვის პირდაპირი შედეგია. ავსტრალია ამჟამად მიიჩნევა ლიდერად და გეგმავს, რომ 2035 წლისთვის გახდეს პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელიც საშვილოსნოს ყელის კიბოს სრულ აღმოფხვრას (elimination) მიაღწევს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დონეზე. ანალოგიურად, შვედეთიც აქტიური იმუნიზაციისა და ე.წ. “catch-up” პროგრამების წყალობით მიზნად ისახავს ამ პათოლოგიის აღმოფხვრას 2027 წლისთვის.
დიდ ბრიტანეთში საშვილოსნოს ყელის კიბო კვლავ რჩება მე-14 ყველაზე გავრცელებულ ონკოლოგიურ დაავადებად ქალებში (ყოველწლიურად 3300 ახალი დიაგნოზი), და შემთხვევების 99%-ს სწორედ მჭიდრო ფიზიკური კონტროლით გავრცელებული HPV ვირუსი იწვევს. სპეციალისტები შეშფოთებას გამოთქვამენ იმის გამო, რომ ამჟამად ინგლისში 15 წლის ასაკის გოგონების ვაქცინაციის მოცვა 76%-მდეა შემცირებული, რაც მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ რეკომენდებულ 90%-იან ზღვარს. ეპიდემიოლოგები ხაზს უსვამენ, რომ იმუნიზაციის მაღალი დონის შენარჩუნება, ბიჭების ვაქცინაციასთან (რაც ბრიტანეთში 2019 წლიდან დაინერგა) და 25-დან 64 წლამდე ასაკში გეგმურ სკრინინგებთან კომბინაციაში, გადამწყვეტია ვირუსის ცირკულაციის სრული ბლოკირებისა და სიკვდილიანობის შემდგომი შემცირებისთვის.
