ბელგიელმა მეცნიერებმა ზამთრის ძილში მყოფი ზაზუნების ტვინში ისეთი მოლეკულური ცვლილებები აღმოაჩინეს, რომლებიც ნაწილობრივ ალცჰაიმერის დაავადების დროს მიმდინარე პროცესებს ჰგავს. აღმოჩენა შესაძლოა მეცნიერებს დაეხმაროს იმის გარკვევაში, რატომ შეუძლია ზოგიერთ ცხოველს ტვინის ფუნქციის შენარჩუნება ისეთი ბიოლოგიური ცვლილებების პირობებში, რომლებიც ადამიანებში ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებთან ასოცირდება.
კვლევა ბელგიის VIB-ისა და KU Leuven-ის მეცნიერებმა ჩაატარეს და მისი შედეგები სამეცნიერო ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნდა.
რა ხდება ტვინში ზამთრის ძილის დროს?
ზამთრის ძილი ორგანიზმის განსაკუთრებული ფიზიოლოგიური მდგომარეობაა. ამ პერიოდში ცხოველების სხეულის ტემპერატურა მცირდება, ნელდება ნივთიერებათა ცვლა და მნიშვნელოვნად იცვლება ნერვული სისტემის აქტივობა.
მკვლევრებმა შეისწავლეს, როგორ იცვლება ზაზუნების ტვინის სხვადასხვა უჯრედში გენების აქტივობა ზამთრის ძილის განმავლობაში.
ანალიზმა გამოავლინა ცვლილებები, რომლებიც ნაწილობრივ ემთხვევა ალცჰაიმერის დაავადების დროს აღწერილ მოლეკულურ პროცესებს. თუმცა მათ შორის მნიშვნელოვანი განსხვავებაა: ზამთრის ძილი ბუნებრივი და შექცევადი მდგომარეობაა, ხოლო ალცჰაიმერის დაავადება პროგრესირებადი ნეიროდეგენერაციული პროცესია.
რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი?
ალცჰაიმერის დაავადების დროს ტვინში ვითარდება რთული ცვლილებები, რომლებიც ნერვული უჯრედების ფუნქციის დარღვევასა და კოგნიტიური შესაძლებლობების გაუარესებას უკავშირდება.
ზამთრის ძილში მყოფი ცხოველების შესწავლა მეცნიერებს შესაძლებლობას აძლევს, გამოიკვლიონ, როგორ რეაგირებს ტვინი ძლიერ ფიზიოლოგიურ ცვლილებებზე და როგორ უბრუნდება ჩვეულებრივ ფუნქციონირებას.
განსაკუთრებით საინტერესოა იმის გარკვევა, რომელი მოლეკულური მექანიზმები ეხმარება ნერვულ უჯრედებს ცვლილებებთან ადაპტაციასა და ფუნქციის შენარჩუნებაში.
მომავალში ასეთი ცოდნა შესაძლოა მნიშვნელოვანი აღმოჩნდეს ალცჰაიმერისა და სხვა ნეიროდეგენერაციული დაავადებების უკეთ გასაგებად.
თუმცა მკვლევრები უშუალოდ ალცჰაიმერის მკურნალობის მეთოდს არ ქმნიდნენ. კვლევა ფუნდამენტური ხასიათისაა და ზაზუნებში აღმოჩენილი მექანიზმების ადამიანებზე გავრცელება დამატებით შესწავლას მოითხოვს.




