ახალი კვლევა, რომელიც ჟურნალ “Cell Host & Microbe”-ში გამოქვეყნდა, ქალის ჯანმრთელობის შესახებ ჩვენს წარმოდგენას კიდევ უფრო აღრმავებს და ამყარებს მოულოდნელ, მაგრამ მძლავრ კავშირს ნაწლავის ჯანმრთელობასა და რეპროდუქციულ სისტემას შორის. თაგვებზე ჩატარებულმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ ნაწლავის მიკრობიომი, ანუ ჩვენს ორგანიზმში მცხოვრები სასარგებლო ბაქტერიების ერთობლიობა, პირდაპირ გავლენას ახდენს ქალის ფერტილობის შენარჩუნებასა და რეპროდუქციული სიცოცხლის გახანგრძლივებაზე.
ექსპერიმენტი: რა ხდება, როცა ნაწლავი “ცარიელია”?
პიტსბურგის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა შეადარა ორი ტიპის თაგვი: საკონტროლო, რომლებსაც ჯანმრთელი მიკრობიომი ჰქონდათ, და “სტერილური” თაგვები, რომლებიც მიკროორგანიზმების გარეშე გაზარდეს.
შედეგები გასაოცარი აღმოჩნდა. “სტერილურ” თაგვებს, რომლებსაც ნაწლავის ბაქტერიები არ ჰყავდათ:
- ჰქონდათ უფრო ხანმოკლე რეპროდუქციული სიცოცხლე.
- აღენიშნებოდათ საკვერცხეების დანაწიბურება (ფიბროზი).
- ბევრად უფრო სწრაფად კარგავდნენ პრიმორდიალური ფოლიკულების მარაგს.
პრიმორდიალური ფოლიკულები არის კვერცხუჯრედების თანდაყოლილი მარაგი, რომლითაც ყველა ქალი იბადება. ეს მარაგი დროთა განმავლობაში ბუნებრივად ილევა, რაც საბოლოოდ მენოპაუზას იწვევს. ამ მარაგის სწრაფი შემცირება ნაადრევ რეპროდუქციულ დაბერებას ნიშნავს.
როგორ მუშაობს კავშირი? – მოკლელანცუგიანი ცხიმოვანი მჟავები
კვლევის შემდეგ ეტაპზე, მეცნიერებმა “სტერილურ” თაგვებს ნაწლავში ბაქტერიები დაუბრუნეს, რამაც საკვერცხეების დაზიანება და ფოლიკულების კარგვა შეაჩერა.
უფრო მეტიც, მათ აღმოაჩინეს კონკრეტული მექანიზმიც. როდესაც ჩვენი ნაწლავის ბაქტერიები მცენარეულ ბოჭკოს შლიან, ისინი გამოიმუშავებენ სასარგებლო ნივთიერებებს, რომლებსაც მოკლელანცუგიანი ცხიმოვანი მჟავები (SCFAs) ეწოდება. როდესაც მეცნიერებმა სტერილურ თაგვებს პირდაპირ ეს ნივთიერებები მისცეს, ფოლიკულების კარგვის პროცესი მნიშვნელოვნად შენელდა.
ეს აღმოჩენა მიუთითებს “ნაწლავი-საკვერცხის ღერძის” არსებობაზე – ანუ, ნაწლავის ბაქტერიები ქიმიური სიგნალების (SCFAs) საშუალებით პირდაპირ გავლენას ახდენენ საკვერცხეების ჯანმრთელობასა და ფუნქციონირებაზე.
რას ნიშნავს ეს მომავლისთვის?
მიუხედავად იმისა, რომ ეს კვლევა თაგვებზე ჩატარდა და ადამიანებზე დასადასტურებლად დამატებითი კვლევებია საჭირო, ის უნაყოფობის მკურნალობის სფეროში ახალ, საინტერესო პერსპექტივებს ხსნის. შესაძლოა, მომავალში უნაყოფობის მკურნალობისა და რეპროდუქციული სიცოცხლის გახანგრძლივების სტრატეგიები მოიცავდეს მიკრობიომზე მიზანმიმართულ ზემოქმედებას – დიეტის, პრობიოტიკების ან თუნდაც მოკლელანცუგიანი ცხიმოვანი მჟავების დანამატების საშუალებით.
