აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) ქალთა ლიბიდოს გამაძლიერებელი პრეპარატის გამოყენების არეალი გააფართოვა. ორშაბათს გაკეთებული განცხადების თანახმად, მედიკამენტის მიღება ახლა უკვე 65 წელს გადაცილებულ და პოსტმენოპაუზურ პერიოდში მყოფ ქალებსაც შეუძლიათ.
საუბარია პრეპარატზე სახელწოდებით Addyi (ფლიბანსერინი), რომელიც FDA-მ პირველად 10 წლის წინ დაამტკიცა, თუმცა მაშინ მხოლოდ იმ პრემენოპაუზური ასაკის ქალებისთვის, რომლებიც დაბალი სექსუალური ლტოლვის გამო ემოციურ სტრესს განიცდიდნენ.
რა არის Addyi და როგორ მუშაობს ის?
კომპანია Sprout Pharmaceuticals-ის მიერ წარმოებული Addyi ყოველდღიური მისაღები აბია. ის მოქმედებს თავის ტვინის ქიმიურ ნივთიერებებზე, რომლებიც გავლენას ახდენენ გუნება-განწყობილებასა და მადაზე.
თავდაპირველად მოსალოდნელი იყო, რომ პრეპარატი ბესტსელერი გახდებოდა, თუმცა მისი გაყიდვები შეზღუდული აღმოჩნდა რამდენიმე ფაქტორიდან გამომდინარე:
-
გვერდითი მოვლენები: მედიკამენტს თან ახლავს ისეთი არასასურველი ეფექტები, როგორიცაა თავბრუსხვევა და გულისრევა.
-
უსაფრთხოების გაფრთხილება: პრეპარატს აქვს FDA-ს ყველაზე მკაცრი ტიპის გაფრთხილება (Boxed warning), რომელიც კრძალავს მის მიღებას ალკოჰოლთან ერთად. ალკოჰოლისა და მედიკამენტის კომბინაციამ შესაძლოა გამოიწვიოს არტერიული წნევის სახიფათო ვარდნა და გონების დაკარგვა.
სამედიცინო კონტექსტი და დიაგნოსტიკა
მდგომარეობა, რომელსაც პრეპარატი მკურნალობს, ცნობილია როგორც ჰიპოაქტიური სექსუალური ლტოლვის აშლილობა (HSDD). ის მედიცინაში 1990-იანი წლებიდან არის აღიარებული.
დიაგნოსტიკა საკმაოდ რთულია, რადგან ლიბიდოზე მრავალი ფაქტორი ახდენს გავლენას, განსაკუთრებით მენოპაუზის შემდეგ, როდესაც ჰორმონალური ცვლილებები მიმდინარეობს. მედიკამენტის დანიშვნამდე ექიმებმა უნდა გამორიცხონ სხვა მიზეზები:
-
ურთიერთობის პრობლემები;
-
თანმხლები დაავადებები;
-
დეპრესია ან სხვა ფსიქიკური აშლილობები.
აღსანიშნავია, რომ დიაგნოზი საყოველთაოდ აღიარებული არ არის. ფსიქოლოგების ნაწილი მიიჩნევს, რომ დაბალი სექსუალური ლტოლვა არ უნდა განიხილებოდეს როგორც სამედიცინო პრობლემა.
ისტორია
FDA-მ 2015 წელს დამტკიცებამდე Addyi ორჯერ უარყო, რისი მიზეზიც პრეპარატის მოკრძალებული ეფექტიანობა და გვერდითი მოვლენები იყო. საბოლოო დამტკიცებას წინ უძღოდა ლობისტური კამპანია “Even the Score”, რომელიც ქალთა ლიბიდოსთვის მედიკამენტების არარსებობას ქალთა უფლებების პრობლემად აფასებდა.
2019 წელს FDA-მ დაამტკიცა მეორე პრეპარატიც (Vyleesi) დაბალი ლიბიდოსთვის, რომელიც საინექციო ფორმითაა და განსხვავებულ ნევროლოგიურ მექანიზმებზე მოქმედებს.
