მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ CRISPR სისტემების ახალი ტიპი, სახელად IV-A, გენების რეგულირებას ჩვეულებრივზე განსხვავებული გზით ახდენს. ეს სისტემა არ ჭრის დნმ-ს, როგორც ეს სხვა CRISPR სისტემებს ახასიათებს. ამის ნაცვლად, ის აფერხებს პროცესს, რომლის დროსაც დნმ გადაიქცევა რნმ-ად, ცილების შექმნისთვის საჭირო ეტაპზე.
მკვლევრებმა, რომლებიც ვილნიუსის უნივერსიტეტსა და სხვა წამყვან უნივერსიტეტებში მუშაობენ, ამ სისტემის მუშაობის დეტალური სურათი შექმნეს. მათ გამოყენეს სპეციალური კრიოგენული ელექტრონული მიკროსკოპია, რათა დაეფიქსირებინათ სისტემის სტრუქტურა.
CRISPR IV-A სისტემები სპეციალურ ცილას, სახელად DinG ჰელიკაზას, იყენებენ დნმ-ის გახსნისთვის. ეს განსხვავებული მიდგომა მათ გენების კონტროლსა და კონკურენტული გენეტიკური პროცესების მართვაში ეხმარება.
მედიცინაში ეს აღმოჩენა შეიძლება სასარგებლო იყოს იმ გენეტიკური დაავადებების სამკურნალოდ, სადაც საჭიროა დაავადების გამომწვევი ცილების სინთეზის დაბლოკვა, მაგალითად კიბოს ან მემკვიდრეობითი დარღვევების შემთხვევაში. ამ სისტემების გამოყენებით, ექიმებს შეეძლებათ დნმ-ის დაზიანების გარეშე, მხოლოდ ცილის შექმნის პროცესის შეფერხებით, უკეთ მართონ დაავადებები.
ეს აღმოჩენა არა მხოლოდ გენეტიკის უკეთ გაგებაში დაგვეხმარება, არამედ მომავალში ახალი გენომის რედაქტირების ტექნოლოგიების განვითარებისთვის გამოყენებული იქნება. ამ სისტემების კომპაქტური დიზაინი განსაკუთრებით სასარგებლო შეიძლება იყოს მედიცინასა და სოფლის მეურნეობაში.
