“მუდმივი ქიმიკატების” (PFAS) მოქმედება ფეხმძიმობისა და ადრეული ბავშვობის პერიოდში შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ბავშვებში ნაწლავის ანთებითი პროცესების განვითარების მაღალ რისკთან. მაუნთ სინაის (Mt Sinai) აიკანის სამედიცინო სკოლის მკვლევართა მიერ ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ნაყოფის ან ახალშობილის ორგანიზმში ამ ნივთიერებების მოხვედრამ შესაძლოა შემდგომ ასაკში ნაწლავის ანთება გამოიწვიოს. ნაწლავის ანთებითმა პროცესებმა დროთა განმავლობაში შესაძლოა ხელი შეუწყოს ისეთი ქრონიკული დაავადებების განვითარებას, როგორებიცაა წყლულოვანი კოლიტი, კრონის დაავადება და კოლორექტული კიბო.
მკვლევრები 107 დედა-შვილის წყვილს აკვირდებოდნენ ორსულობის პერიოდიდან ბავშვის 11 წლის ასაკამდე. სისხლისა და ჭიპლარის ნიმუშებში იდენტიფიცირებული იყო 955-მდე PFAS მეტაბოლიტი, საიდანაც განსაკუთრებული ყურადღება 46 ყველაზე გავრცელებულ ნაერთზე გამახვილდა (მათ შორის PFOA და PFOS). შედეგებმა აჩვენა პირდაპირი კავშირი დაბადებისას PFAS-ის მაღალ კონცენტრაციასა და მოგვიანებით ასაკში განავალში კალპროტექტინის (fecal calprotectin) დონის მომატებას შორის. კალპროტექტინი წარმოადგენს ნაწლავის ანთების მნიშვნელოვან ბიომარკერს, რომელსაც კლინიკურ პრაქტიკაში ნაწლავის ანთებითი დაავადებების მონიტორინგისთვის იყენებენ.
PFAS მოიცავს 16,000-ზე მეტი ქიმიური ნაერთის ჯგუფს, რომლებიც ფართოდ გამოიყენება წყალგაუმტარი, ლაქაგაუმტარი და სიცხეგამძლე პროდუქტების წარმოებაში. მათ “მუდმივ ქიმიკატებს” უწოდებენ, რადგან გარემოში არ იშლებიან და ორგანიზმში დაგროვების თვისება აქვთ.
“დედა-შვილის წყვილის ასეთ ადრეულ ასაკში ტოქსიკურ ქიმიკატებთან კონტაქტი და მისი კავშირი ნაწლავის შემდგომ ანთებასთან ძალიან მნიშვნელოვანი მიგნებაა. ამ სფეროში დიდი ცოდნის დეფიციტია, განსაკუთრებით იმის აღქმაში, თუ რამდენად განსაზღვრავს ადრეული ასაკი დაავადებების განვითარებას”, — აღნიშნავს კვლევის თანაავტორი, ვიშალ მიდია (Vishal Midya).
კვლევის ავტორების, მათ შორის მანასი აგრავალის (Manasi Agrawal) განცხადებით, დაავადების ადრეული განვითარების გზების გაგება საშუალებას იძლევა, პრევენციული ზომები უფრო ეფექტური გახდეს. ინდივიდუალური პრევენციისთვის რეკომენდებულია წყლის სპეციალური ფილტრაციის სისტემების გამოყენება, ორგანული პროდუქტების არჩევა, წყალგაუმტარი ტანსაცმლისა და ლაქაგაუმტარი საშუალებების გამოყენების შემცირება. ამასთანავე, მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ ეს მონაცემები მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის განსასაზღვრად, რათა დედებისა და ბავშვების დაცვა სახელმწიფო დონეზეც უზრუნველყოფილი იყოს.
დისქლეიმერი: სტატია ატარებს საინფორმაციო ხასიათს და არ წარმოადგენს სამედიცინო რჩევას. ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული საკითხებისას მიმართეთ კვალიფიციურ ექიმს.
წყარო: The Guardian
ამავე თემაზე:
