ხომ არ შეგიმჩნევიათ, რომ კოვიდ-19-ის პანდემიის შემდეგ კუჭ-ნაწლავის პრობლემები უფრო ხშირად გაწუხებთ? თქვენ მარტო არ ხართ. ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში ჩატარდა, პანდემიის შემდეგ საგრძნობლად მოიმატა ისეთი მდგომარეობების რიცხვმა, რომლებსაც მეცნიერები “ტვინი-ნაწლავის ურთიერთქმედების დარღვევებს” (DGBI) უწოდებენ. ამ კატეგორიაში შედის ისეთი ცნობილი პრობლემები, როგორიცაა გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი (IBS) და ფუნქციური დისპეფსია, რომელიც ჭამის შემდეგ დისკომფორტითა და კუჭის სისავსის შეგრძნებით ვლინდება.
მეცნიერებმა 2017 და 2023 წლებში ჩატარებული გამოკითხვების მონაცემები შეადარეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ ტვინი-ნაწლავის ღერძის დარღვევების საერთო გავრცელება პანდემიამდელი 38%-დან პოსტ-პანდემიურ პერიოდში 47%-მდე გაიზარდა. განსაკუთრებით თვალშისაცემია ფუნქციური დისპეფსიის თითქმის 44%-იანი და გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომის 28%-იანი ზრდა. აღსანიშნავია, რომ ეს ტენდენცია შეინიშნება როგორც ქალებში, ისე მამაკაცებში, ასაკის მიუხედავად.
“მედიკოსებმა პოსტ-კოვიდური ტვინი-ნაწლავის დარღვევები ხანგრძლივი კოვიდის სპექტრის ნაწილად უნდა აღიქვან”, ამბობს კვლევის ერთ-ერთი ავტორი, შეფილდის უნივერსიტეტის გასტროენტეროლოგი იმრან აზიზი. “როგორც ჩანს, ეს პოსტ-კოვიდური ნაწლავური პრობლემები უფრო მძიმედ მიმდინარეობს და უფრო მეტ სამედიცინო ჩარევას საჭიროებს, ვიდრე პანდემიამდე არსებული ანალოგიური მდგომარეობები”.
მაინც რა იწვევს ამ ზრდას? ექიმი აზიზი განმარტავს, რომ მიზეზი კომპლექსურია. ერთი მხრივ, ეს შეიძლება იყოს SARS-CoV-2 ვირუსის პირდაპირი ზემოქმედება საჭმლის მომნელებელ ტრაქტზე. კვლევამ აჩვენა, რომ DGBI-ის განვითარების რისკს ზრდიდა კოვიდ-ინფექციების რაოდენობა და ავადმყოფობის დროს მუცლის ტკივილის ან დიარეის არსებობა. მეორე მხრივ, უდიდესი როლი ითამაშა პანდემიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებულმა ფსიქოლოგიურმა სტრესმა. “ჩვენ ასევე დავაკვირდით გუნება-განწყობის დარღვევების ზრდას DGBI-ის მქონე ადამიანებში პოსტ-პანდემიურ ეპოქაში”, აღნიშნავს აზიზი.
რადგან პოსტ-კოვიდური ტვინი-ნაწლავის დარღვევების სამკურნალოდ სპეციფიკური კლინიკური კვლევები ჯერ არ არსებობს, ექიმი აზიზი კოლეგებს ურჩევს, არსებულ სტანდარტულ გაიდლაინებს მიჰყვნენ. თუმცა, ის ხაზს უსვამს ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორის აუცილებლობას.
“დამკვიდრებული მკურნალობის პროტოკოლები ჩვენს საუკეთესო მიდგომად რჩება, სანამ უფრო მიზანმიმართული კვლევები გახდება ხელმისაწვდომი. თუმცა, ძალიან მნიშვნელოვანია ჰოლისტური მიდგომა”, ამბობს ის. “ეს ნიშნავს, რომ მხოლოდ ნაწლავის სიმპტომების მკურნალობა საკმარისი არ არის და აუცილებელია თანმხლები გუნება-განწყობის დარღვევების მოგვარებაც. ხანგრძლივი კოვიდის ბევრი კლინიკა უკვე იყენებს ზრუნვის ამ მულტიდისციპლინურ მოდელს, რომელიც ყველაზე ეფექტურ მიდგომად მოჩანს”.
კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა ჟურნალში “Clinical Gastroenterology and Hepatology”, კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რომ პანდემიის გავლენა ჩვენს ჯანმრთელობაზე ბევრად უფრო ღრმა და კომპლექსურია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს და ტვინისა და ნაწლავის რთული კავშირის გააზრება მომავალში კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი გახდება.
ამიტომ, როდესაც ზრუნავთ თქვენს კვებაზე, თქვენ არა მხოლოდ სხეულს, არამედ ტვინსაც ეხმარებით.
ასევე დაგაინტერესებთ:
მომზადებულია Medscape Medical News-ის მიხედვით.
