ნაწლავის ჯანმრთელობა ჩვენი საერთო კეთილდღეობისთვის უმნიშვნელოვანესია, თუმცა ხშირად მას სათანადო ყურადღებას არ ვაქცევთ. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მდგომარეობა, რომელიც მსხვილ ნაწლავს აზიანებს, დივერტიკულური დაავადებაა – მდგომარეობა, რომელიც დასავლურ ქვეყნებში 80 წლის ასაკისთვის 10-დან 7 ადამიანს უვითარდება.
რა არის დივერტიკულური დაავადება?
ეს ტერმინი ორ დაკავშირებულ მდგომარეობას აერთიანებს:
- დივერტიკულოზი: ეს არის მსხვილი ნაწლავის (კოლონის) კედელზე პატარა, ტომრისებრი გამობერილობების, ანუ “ჯიბეების” (დივერტიკულების) წარმოქმნა. ის ხშირად კოლონის კუნთოვანი შრის შესუსტებითაა გამოწვეული. შემთხვევათა უმეტესობაში, დივერტიკულოზი უსიმპტომო და უვნებელია.
- დივერტიკულიტი: ეს არის მდგომარეობა, როდესაც ეს “ჯიბეები” ანთებითი ხდება ან ინფიცირდება. დივერტიკულიტი უფრო სერიოზულია და მწვავე სიმპტომებით ვლინდება, მათ შორის მუდმივი ტკივილი მუცლის ქვედა მარცხენა მხარეს, მაღალი ტემპერატურა და გულისრევა. ასეთი სიმპტომების შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან დაუყოვნებლივ მიმართვა.
რატომ ჩნდება და ვინ არის რისკის ქვეშ?
ზუსტი მიზეზები ბოლომდე შესწავლილი არ არის, თუმცა იდენტიფიცირებულია რამდენიმე რისკ-ფაქტორი: დაბალბოჭკოვანი, მაღალპროცესირებული საკვებით მდიდარი საკვები რაციონი, სიმსუქნე, ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა და გენეტიკა. საგანგაშოა, რომ მდგომარეობა სულ უფრო ხშირად გვხვდება ახალგაზრდა ზრდასრულებში, რაც თანამედროვე კვების სტილს უკავშირდება.
რისი ჭამა შეიძლება?
წლების განმავლობაში, დივერტიკულოზის მქონე ადამიანებს ურჩევდნენ, თავი აერიდებინათ თხილის, თესლებისა და პოპკორნის ჭამისგან, იმ შიშით, რომ ეს პროდუქტები “ჯიბეებში” გაიჭედებოდა და ანთებას გამოიწვევდა. ეს რჩევა დღეს მითად ითვლება და ის უარყოფილია.
თანამედროვე სამედიცინო გაიდლაინები ადასტურებს, რომ არ არსებობს არანაირი საჭიროება, თავი აარიდოთ ამ საკვებს, თუ ამის შესახებ პირდაპირი მითითება არ მიგიღიათ ექიმისგან.
როგორ ვმართოთ და შევამციროთ რისკები?
რამდენიმე მარტივ, ცხოვრების წესთან დაკავშირებულ ცვლილებას დიდი სარგებლის მოტანა შეუძლია:
- მიიღეთ ბევრი ბოჭკო: ბოჭკო არბილებს განავალს და აადვილებს მის გამოსვლას, რაც ამცირებს წნევას ნაწლავში. დიდი ბრიტანეთის ოფიციალური რეკომენდაცია დღეში მინიმუმ 30 გრამი ბოჭკოს მიღებაა. ამისთვის, რაციონში ჩართეთ მთლიანი მარცვლეულის პური, ყავისფერი ბრინჯი, შვრია, ოსპი, ლობიო, ბარდა და ბევრი ბოსტნეული.
- დალიეთ საკმარისი წყალი: წყალი ეხმარება ბოჭკოს, თავისი საქმე შეასრულოს.
- იყავით ფიზიკურად აქტიური: რეგულარული მოძრაობა ხელს უწყობს ნაწლავების ნორმალურ ფუნქციონირებას.
მნიშვნელოვანია, ბოჭკოს რაოდენობა რაციონში გაზარდოთ თანდათანობით, რათა თავიდან აიცილოთ შებერილობა და დისკომფორტი. ამ მარტივი წესების დაცვით, შესაძლებელია ნაწლავის ჯანმრთელობის შენარჩუნება და გართულებების რისკის მნიშვნელოვნად შემცირება.
მომზადებულია theconversation-ის მიხედვით.
ასევე დაგაინტერესებთ:
