აშშ-ის ნიუ-მექსიკოს შტატის სასამართლომ Meta-ს 567 მილიონი დოლარის გადახდა და Facebook-სა და Instagram-ზე ახალგაზრდა მომხმარებლების დაცვის დამატებითი ზომების დანერგვა დაავალა. მოსამართლე ბრაიან ბიდშაიდმა დაასკვნა, რომ კომპანიის პლატფორმების გარკვეული დიზაინი და ფუნქციები ბავშვებისა და მოზარდების კეთილდღეობისთვის ზიანის შემცველ საზოგადოებრივ პრობლემას ქმნიდა. Meta გადაწყვეტილებას არ ეთანხმება და მის გასაჩივრებას გეგმავს.
567 მილიონი დოლარიდან დაახლოებით 420 მილიონი ნიუ-მექსიკოში ახალგაზრდებისთვის ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების დაფინანსებას უნდა მოხმარდეს. დანარჩენი თანხა მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში პრევენციის, ცნობიერების ამაღლების, სკრინინგისა და სხვა შესაბამისი პროგრამებისთვის იქნება გამოყენებული.
ეს Meta-ს წინააღმდეგ იმავე საქმის მეორე მნიშვნელოვანი ფინანსური გადაწყვეტილებაა. მარტში ნაფიცმა მსაჯულებმა კომპანია მომხმარებლების შეცდომაში შეყვანასა და ბავშვებისთვის პლატფორმების უსაფრთხოების შესახებ არასათანადო ინფორმაციის მიწოდებაში პასუხისმგებლად ცნეს და 375 მილიონი დოლარის სამოქალაქო სანქცია დააკისრეს. ორი გადაწყვეტილების ჯამური ფინანსური მოცულობა ახლა დაახლოებით 942 მილიონ დოლარს აღწევს.
საქმე მხოლოდ ფინანსურ სანქციებს არ ეხება. სასამართლომ Meta-ს ხუთი წლის განმავლობაში ახალგაზრდებისთვის პლატფორმების მუშაობაში კონკრეტული ცვლილებების შეტანაც დაავალა. Reuters-ისა და Associated Press-ის ინფორმაციით, მოთხოვნები მოიცავს ეკრანთან გატარებული დროისა და შეტყობინებების მართვის დამატებით ზომებს, ასაკის უკეთ განსაზღვრის მექანიზმებს, AI ჩატბოტებთან დაკავშირებულ უსაფრთხოების ზომებს და ახალგაზრდა მომხმარებლებისთვის უსაფრთხოების ფუნქციების შესახებ უფრო თვალსაჩინო ინფორმაციის მიწოდებას.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა 13 წლამდე მომხმარებლების აღმოჩენას. სასამართლოს გადაწყვეტილება ითვალისწინებს ასაკის შეფასების ტექნოლოგიების გაუმჯობესებას და იმ შემთხვევებში მონაცემების წაშლას, როდესაც დადგინდება, რომ მომხმარებელი პლატფორმის მინიმალურ ასაკობრივ მოთხოვნას ვერ აკმაყოფილებს. Meta-ს ასევე დაეკისრა სასამართლოს მოთხოვნების შესრულების შესახებ რეგულარული ანგარიშგება.
ნიუ-მექსიკოს გენერალური პროკურორის ოფისი სასამართლოში ამტკიცებდა, რომ Facebook-ისა და Instagram-ის ზოგიერთი ფუნქცია მაქსიმალური ჩართულობისა და პლატფორმაზე მეტი დროის გატარებისკენ იყო მიმართული და კომპანიამ არასაკმარისად დაიცვა არასრულწლოვნები მათთვის საზიანო ონლაინ გამოცდილებისგან. სასამართლომ სახელმწიფოს მოთხოვნების ნაწილი გაიზიარა, თუმცა ზოგიერთი შემოთავაზებული შეზღუდვა არ დააკმაყოფილა, მათ შორის სიტყვის თავისუფლებასა და ტექნიკურ განხორციელებადობასთან დაკავშირებული მიზეზებით.
Meta გადაწყვეტილებას სადავოდ მიიჩნევს. კომპანიამ განაცხადა, რომ მოზარდების უსაფრთხოების მიმართულებით არაერთი ცვლილება უკვე დანერგა და გადაწყვეტილების გასაჩივრებას აპირებს. Meta, მათ შორის, იყენებს AI-ზე დაფუძნებულ სისტემებს მომხმარებელთა სავარაუდო ასაკის დასადგენად და მოზარდებისთვის სპეციალური დაცვის რეჟიმების გასააქტიურებლად.
მნიშვნელოვანია სასამართლოს გადაწყვეტილებისა და სამეცნიერო მტკიცებულებების ერთმანეთისგან გამიჯვნაც. გადაწყვეტილება კონკრეტულ სამართლებრივ საქმეს, სასამართლოში წარმოდგენილ მტკიცებულებებსა და Meta-ს პროდუქტის დიზაინს ეხება. სოციალური მედიის გამოყენებასა და ახალგაზრდების ფსიქიკურ ჯანმრთელობას შორის კავშირი ფართოდ იკვლევა, თუმცა ინდივიდუალურ ადამიანში ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემის კონკრეტულად სოციალური მედიით გამოწვევის დადგენა გაცილებით რთულია.
ამასთან, გადაწყვეტილება მხოლოდ ნიუ-მექსიკოს შტატში მიმდინარე საქმეს ეხება და არ ნიშნავს, რომ იგივე მოთხოვნები ავტომატურად გავრცელდება Facebook-ისა და Instagram-ის ყველა მომხმარებელზე აშშ-ში ან სხვა ქვეყნებში. თუმცა საქმე შესაძლოა მნიშვნელოვანი პრეცედენტი გახდეს, რადგან Meta-სა და სხვა სოციალური პლატფორმების წინააღმდეგ ახალგაზრდების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული არაერთი სასამართლო დავა მიმდინარეობს.
