აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ ADHD-ის სამკურნალოდ ახალი პრეპარატი centanafadine დაამტკიცა. მედიკამენტი Simtriyo-ს სახელით გამოვა და განკუთვნილია ზრდასრულებისა და ექვსი წლიდან ბავშვებისა და მოზარდებისთვის, რომლებიც სულ მცირე 20 კილოგრამს იწონიან. ის დღეში ერთხელ მისაღები გახანგრძლივებული მოქმედების კაფსულაა.
Centanafadine ნორადრენალინის, დოფამინისა და სეროტონინის უკუმიტაცებას აინჰიბირებს. შედეგად, ტვინის იმ გზებში, რომლებიც ყურადღების, იმპულსების კონტროლისა და ქცევის რეგულირებაში მონაწილეობენ, ამ ნეირომედიატორების ხელმისაწვდომობა იზრდება. FDA-ს დოკუმენტაციაში პრეპარატი ცენტრალური ნერვული სისტემის სტიმულატორად არის კლასიფიცირებული. მწარმოებლის ინფორმაციით, ეს ამ სამი ნეირომედიატორის უკუმიტაცებაზე ერთდროულად მოქმედი პირველი დამტკიცებული ADHD-პრეპარატია.
დამტკიცებას საფუძვლად ოთხი რანდომიზებული, ორმაგად ბრმა და პლაცებო-კონტროლირებული მესამე ფაზის კვლევა დაედო. ორი კვლევა ბავშვებსა და მოზარდებში ჩატარდა, ორი კი ზრდასრულებში. მონაწილეები პრეპარატს ექვსი კვირის განმავლობაში იღებდნენ. მაღალი დამტკიცებული დოზებით ADHD-ის სიმპტომების შეფასების ქულები პლაცებოსთან შედარებით სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა. კვლევებში ცვლილება მკურნალობის პირველი კვირიდანაც შეინიშნებოდა.
კვლევები centanafadine-ს პლაცებოს ადარებდა და არა უკვე ფართოდ გამოყენებულ პრეპარატებს, მაგალითად methylphenidate-ს ან amphetamine-ის ჯგუფის მედიკამენტებს. შესაბამისად, არსებული მონაცემებით ჯერ ვერ ითქმის, რომ ახალი პრეპარატი სხვა მკურნალობაზე უკეთესი, უფრო სწრაფი ან უსაფრთხოა. მისი რეალური ადგილი ADHD-ის მკურნალობაში უფრო ნათელი გახდება ხანგრძლივი გამოყენებისა და უშუალო შედარებითი კვლევების შემდეგ.
ყველაზე გავრცელებული გვერდითი მოვლენები ასაკის მიხედვით განსხვავდებოდა. 6-დან 12 წლამდე ბავშვებში ყველაზე ხშირად გამონაყარი და მადის დაქვეითება დაფიქსირდა. მოზარდებში გავრცელებული იყო მადის დაქვეითება, გულისრევა, გამონაყარი, თავისა და მუცლის ტკივილი. ზრდასრულებში ყველაზე ხშირად დაფიქსირდა თავის ტკივილი, მადის დაქვეითება, უძილობა, გულისრევა, პირის სიმშრალე და დიარეა.
როგორც სხვა სტიმულატორების შემთხვევაში, მკურნალობის დროს საჭიროა არტერიული წნევის, გულისცემის, მადის, წონისა და ბავშვებში ზრდის მონიტორინგი. FDA ასევე მიუთითებს პრეპარატის არასწორად გამოყენებისა და დამოკიდებულების პოტენციალზე, გულის მძიმე დაავადებების მქონე პაციენტებში რისკებზე და შესაძლო ფსიქიკურ გვერდით მოვლენებზე. ბავშვებსა და მოზარდებში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს განწყობისა და ქცევის უეცარ ცვლილებებს.
პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული ექვს წლამდე ბავშვებში. ასევე, ის არ არის დამტკიცებული 20 კილოგრამზე ნაკლები წონის ბავშვებისთვის. ამის მიზეზია ამ ჯგუფებში მონაცემების ნაკლებობა და წონის შემცირებასთან დაკავშირებული დამატებითი რისკი.
Simtriyo აშშ-ში ხელმისაწვდომი მოგვიანებით გახდება, მას შემდეგ, რაც აშშ-ის ნარკოტიკებთან ბრძოლის ადმინისტრაცია მის კონტროლირებადი ნივთიერების კატეგორიას განსაზღვრავს. FDA-ს დამტკიცება მხოლოდ ამერიკის ბაზარს ეხება და არ ნიშნავს, რომ პრეპარატი საქართველოში ავტომატურად იქნება რეგისტრირებული ან ხელმისაწვდომი.
ახალი პრეპარატი ADHD-ის მკურნალობის არჩევანს აფართოებს, თუმცა მკურნალობის შერჩევა კვლავ ინდივიდუალურად უნდა მოხდეს. გადაწყვეტილებისას ექიმმა უნდა გაითვალისწინოს პაციენტის ასაკი, სიმპტომები, თანმხლები მდგომარეობები, წინა მკურნალობის შედეგები და შესაძლო გვერდითი მოვლენები.
