მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნები ბავშვთა იმუნიზაციის პროგრამებში პნევმოკოკური დაავადების ახალი თაობის, უფრო ფართო დაცვის მქონე ვაქცინას ნერგავენ. ეს ცვლილება მიზნად ისახავს ბავშვების უკეთ დაცვას საშიში ინფექციისგან. ამ გლობალური ტენდენციის მაგალითია ავსტრალია, სადაც 1 სექტემბრიდან ახალი ვაქცინა ეროვნული პროგრამის ფარგლებში გახდა ხელმისაწვდომი.
რა არის პნევმოკოკური დაავადება და რატომ არის ის საშიში?
პნევმოკოკური დაავადება გამოწვეულია Streptococcus pneumoniae ბაქტერიით. ბევრი ადამიანი ამ ბაქტერიას ცხვირსა და ხახაში უსიმპტომოდ ატარებს, თუმცა ზოგჯერ ის სხეულის სხვა ნაწილებში ვრცელდება და სერიოზულ დაავადებებს იწვევს.
დაავადება შეიძლება იყოს:
- არაინვაზიური: მაგალითად, შუა ყურის ანთება (ოტიტი) და სინუსიტი.
- ინვაზიური: ეს ნიშნავს, რომ ბაქტერია შეიჭრა სისხლში, ტვინსა და ზურგის ტვინში, ან ფილტვებში. ინვაზიური ფორმებია მენინგიტი, სეფსისი და პნევმონია, რომლებიც განსაკუთრებით საშიშია მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის.
ვაქცინების ევოლუცია: რატომ არის ახალი ვაქცინა უკეთესი?
აქამდე, ბავშვთა იმუნიზაციის “ოქროს სტანდარტად” ითვლებოდა 13-ვალენტიანი კონიუგირებული ვაქცინა (PCV13), რომელიც პნევმოკოკის 13 ყველაზე გავრცელებული შტამისგან იცავდა. საქართველოშიც სწორედ ეს ვაქცინა გვაქვს.
ახალი თაობის ვაქცინა, 20-ვალენტიანია (PCV20). ის, გარდა იმ 13 შტამისა, დამატებით იცავს კიდევ 7 სეროტიპისგან, რომლებიც კვლავ იწვევდნენ მძიმე დაავადებებს ბავშვებში. შესაბამისად, ახალი ვაქცინა ბევრად უფრო ფართო და სრულყოფილ დაცვას უზრუნველყოფს.
გლობალური დანერგვა და რეკომენდაციები
ახალი, 20-ვალენტიანი ვაქცინა (რომელიც ძირითადად Pfizer-ის მიერ იწარმოება “Prevnar 20”-ის სახელით) უკვე დამტკიცებულია მსოფლიოს წამყვანი მარეგულირებლების მიერ:
- აშშ-ში (FDA): 2023 წლის დასაწყისში დამტკიცდა ჩვილებისა და ბავშვებისთვის.
- ევროპაში (EMA): 2022 წელს დამტკიცდა ზრდასრულებისთვის, რასაც მალევე მოჰყვა რეკომენდაციები ბავშვებისთვისაც.
ამ გლობალური დამტკიცებების შემდეგ, ქვეყნები, როგორიცაა ავსტრალია, მას ეროვნულ იმუნიზაციის პროგრამებში ნერგავენ, რათა მოსახლეობას საუკეთესო ხელმისაწვდომი დაცვა შესთავაზონ.
რამდენად ეფექტიანია ვაქცინაცია?
ვაქცინაცია პნევმოკოკური დაავადებისგან თავის დაცვის საუკეთესო საშუალებაა. მას შემდეგ, რაც პნევმოკოკური ვაქცინები ეროვნულ კალენდრებში შევიდა, 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში ინვაზიური პნევმოკოკური დაავადების შემთხვევებმა 82%-მდე იკლო. ახალი, 20-ვალენტიანი ვაქცინა ამ დაცვას კიდევ უფრო აძლიერებს.
ვაქცინის შესახებ ინფორმაცია ნახეთ აქ: ბმული
ვაქცინის შესახებ ინფორმაცია ევროპის წამლის სააგენტოს ვებგვერდზე: ბმული
