სოლარიუმის მოყვარულებს მელანომის განვითარების 8-ჯერ უფრო მაღალი რისკი აქვთ, ვიდრე იმ ადამიანებს, რომლებიც ასევე მაღალი რისკის ჯგუფში არიან, მაგრამ ხელოვნურ გარუჯვას არ მიმართავენ.
ჟურნალ “Science Advances”-ში 12 დეკემბერს გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, სოლარიუმი არა მხოლოდ ზრდის კიბოს რისკს, არამედ მოლეკულურ დონეზე ცვლის დნმ-ს და აზიანებს კანის იმ უბნებსაც კი, რომლებიც მზის სხივებს იშვიათად ხვდება.
დნმ-ის დაზიანება და “დაბერებული” კანი
“ჩვენმა კვლევამ აჩვენა, რომ მოლეკულურ დონეზე, სოლარიუმის მომხმარებლებს კანის უჯრედებში უფრო მეტი მუტაცია აქვთ, ვიდრე ზოგად პოპულაციაში მყოფ ადამიანებს, რომლებიც მათზე ორჯერ უფროსები არიან”, – განაცხადა კვლევის წამყვანმა ავტორმა, დოქტორმა პედრამ გერამიმ, ჩიკაგოს ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის კანის კიბოს ინსტიტუტის დირექტორმა.
მკვლევრებმა შეადარეს სოლარიუმის 11 მომხმარებლის ბიოფსიის ნიმუშები იმ ადამიანების კანს, ვინც არ ირუჯებოდა, და ასევე გვამურ მასალას. აღმოჩნდა, რომ სოლარიუმის მომხმარებლების მელანოციტებში (პიგმენტურ უჯრედებში) მუტაციების ტვირთი ორჯერ უფრო მაღალი იყო, ვიდრე მათზე თითქმის ორჯერ უფროსი ასაკის ადამიანებში (საშუალოდ 43 წელი 78 წლის წინააღმდეგ).
რისკი დოზის პროპორციულია
კვლევაში მონაწილეობდა დაახლოებით 6000 ადამიანი. შედეგებმა აჩვენა პირდაპირი კავშირი სეანსების რაოდენობასა და კიბოს რისკს შორის:
-
10-50 სეანსი: რისკი იზრდება თითქმის 3-ჯერ.
-
51-100 სეანსი: რისკი იზრდება 4-ჯერ.
-
101-200 სეანსი: რისკი იზრდება 6-ჯერ.
-
>200 სეანსი: რისკი იზრდება 8-ჯერ.
“აქ ნამდვილად არის პარალელები თამბაქოს მოწევასთან. 200 სეანსის დაგროვება არც ისე რთულია. თუ 4 წლის განმავლობაში კვირაში ერთხელ ივლით სოლარიუმში, ეს უკვე 200 სეანსია, რაც არცთუ იშვიათი სცენარია”, – აღნიშნავს დოქტორი გერამი.
საფრთხე სხეულის “დამალული” ნაწილებისთვის
ბუნებრივი რუჯის დროს მზე ძირითადად აზიანებს მხრებსა და ზურგის ზედა ნაწილს. სოლარიუმის შემთხვევაში კი ულტრაიისფერი გამოსხივება სხეულის თითქმის 90%-ს ფარავს.
კვლევამ აჩვენა, რომ სოლარიუმის მომხმარებლებს მელანომა ხშირად უვითარდებათ სხეულის ისეთ ადგილებში, სადაც მზის სხივები ნაკლებად ხვდება – მაგალითად, დუნდულებსა და ზურგის ქვედა ნაწილში (76.1% მომხმარებლებში, 61.2% არამომხმარებლებში).
მიუხედავად მარკეტინგული განცხადებებისა, რომ სოლარიუმი “უსაფრთხოა”, მეცნიერები ერთხმად აცხადებენ: ხელოვნური გარუჯვა იწვევს დნმ-ის დიფუზურ დაზიანებას და მკვეთრად ზრდის მელანომის განვითარების ალბათობას.
