აშშ-ის ჯანდაცვის სისტემის შეცვლის შესახებ რეკომენდაციები შესაძლოა გავლენას ახდენდეს Medicare-ზე, Medicaid-ზე, ბავშვთა ჯანმრთელობის დაზღვევის პროგრამასა და ჯანმრთელობის დაზღვევის ფედერალურ ბაზარზე – პროგრამებზე, რომლებითაც მთლიანობაში 160 მილიონზე მეტი ადამიანი სარგებლობს. სწორედ ამიტომ ორი გავლენიანი დემოკრატი სენატორი ითხოვს განმარტებას, როგორ შეირჩნენ ახალი ფედერალური ჯანდაცვის მრჩეველთა კომიტეტის წევრები და რამდენად თავისუფლები არიან ისინი ფინანსური თუ პოლიტიკური ინტერესებისგან.
ორეგონის სენატორებმა ჯეფ მერკლიმ და რონ უაიდენმა ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების მდივან რობერტ კენედი უმცროსსა და Medicare-ისა და Medicaid-ის მომსახურების ცენტრების ხელმძღვანელ მეჰმეთ ოზს წერილი გაუგზავნეს. ისინი აცხადებენ, რომ “სერიოზული კითხვები“ აქვთ კომიტეტის წევრთა კვალიფიკაციასთან, ინტერესთა შესაძლო კონფლიქტებთან და პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ოჯახთან მათ პოლიტიკურ თუ საქმიან კავშირებთან მიმართებით. ეს ამ ეტაპზე სენატორების ბრალდებები და ზედამხედველობის ფარგლებში დასმული კითხვებია და არა სასამართლოს მიერ დადგენილი დარღვევები.
ჯანდაცვის მრჩეველთა კომიტეტი მარტში შეიქმნა და 18 წევრისგან შედგება. ადმინისტრაციის განცხადებით, წევრები 400-ზე მეტი კანდიდატიდან შეარჩიეს და ისინი ჯანდაცვის მიწოდების, დაფინანსების, ტექნოლოგიების, ადმინისტრირებისა და პაციენტთა ჩართულობის სფეროებში არიან კვალიფიციურნი. კომიტეტმა კენედისა და ოზისთვის უნდა მოამზადოს წინადადებები, რომლებიც ჯანდაცვის ხარისხის გაუმჯობესებას, ხარჯებისა და ბიუროკრატიის შემცირებას, ქრონიკული დაავადებების პრევენციასა და ფედერალური პროგრამების მდგრადობას შეეხება.
კრიტიკის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი კომიტეტის შემადგენლობაა. სენატორების დათვლით, მასში ათი უმაღლესი რანგის კორპორაციული ხელმძღვანელია, მაგრამ არცერთი პაციენტთა დამცველი და არცერთი აკადემიური ექსპერტი. ისინი ასევე განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებენ ცნობილ მოტივაციურ მომხსენებელ ტონი რობინსზე, რომელსაც კლინიკურ მედიცინაში, ჯანმრთელობის ეკონომიკაში ან ჯანდაცვის ადმინისტრირებაში პროფესიული კვალიფიკაცია არ აქვს. რობინსი კომიტეტის ოფიციალურ სიაში რჩება, თუმცა სენატორების წერილის მიხედვით, მის პირველ საჯარო შეხვედრას არ დასწრებია.
მსგავსი შეშფოთება მანამდე მომხმარებელთა უფლებების დამცველმა ორგანიზაცია Public Citizen-მაც გამოთქვა. მისმა ანალიზმა დაასკვნა, რომ კომიტეტის წევრთა დიდი ნაწილი ჯანდაცვის კომპანიებში ხელმძღვანელ ან საინვესტიციო პოზიციებს იკავებს, ხოლო პაციენტებისა და მომხმარებლების უშუალო წარმომადგენელი კომიტეტში არ არის. ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ ამან შესაძლოა კომიტეტის რეკომენდაციებში ინდუსტრიის ინტერესებს არაპროპორციულად დიდი გავლენა მისცეს. თუმცა Public Citizen ადვოკატირების ორგანიზაციაა და მისი შეფასება დამოუკიდებელი მარეგულირებელი ან სასამართლო დასკვნა არ არის.
სენატორები კონკრეტულ წევრებთან დაკავშირებულ გარემოებებსაც გამოყოფენ. წერილში ნათქვამია, რომ ელიზაბეთ ფაგოს ხანგრძლივი ფინანსური კავშირები აქვს ხანდაზმულთა მოვლისა და გრძელვადიანი ზრუნვის ინდუსტრიასთან, რომელიც Medicare-ისა და Medicaid-ის დაფინანსებაზე მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული. ისინი ასევე მიუთითებენ, რომ ფაგო ტრამპის საარჩევნო კამპანიებისთვის თანხების შეგროვებაში მონაწილეობდა, ხოლო მისი შვილი პრეზიდენტმა შეიწყალა. სენატორები კითხულობენ, ხომ არ ქმნის ეს გარემოებები პოლიტიკური კეთილგანწყობის ან ინტერესთა კონფლიქტის აღქმას.
კითხვები ეხება ვენჩურული კაპიტალის ინვესტორ სებასტიან კალირისაც, რომლის პორტფელში არსებული ერთ-ერთი კომპანიის საბჭოში დონალდ ტრამპ უმცროსი შედის, და უილიამ გასენს, რომელიც ერთდროულად ხელმძღვანელობს დიდ ჯანდაცვის ორგანიზაციას და იმ სადაზღვევო-ტექნოლოგიური კომპანიის საბჭოშიც მუშაობს, რომელიც ტრამპის შვილის მეუღლემ, ჯარედ კუშნერმა დააფუძნა. სენატორები ამტკიცებენ, რომ ასეთმა საქმიანმა კავშირებმა შესაძლოა კომიტეტის მიუკერძოებლობის მიმართ ეჭვები გააჩინოს.
წერილში ასევე არის შეკითხვა ენდრიუ ლინჩის შესახებ, რომელიც ფსიქიკური ჯანმრთელობის მომსახურების კომპანია Acadia Healthcare-ის სტრატეგიული ხელმძღვანელია. კომპანია 2024 წელს 19.85 მილიონი დოლარის გადახდაზე დათანხმდა, რათა დაესრულებინა დავა Medicare-ის, Medicaid-ისა და TRICARE-ისთვის სამედიცინო საჭიროების არმქონე ან მოთხოვნებთან შეუსაბამო მომსახურებების ანგარიშების წარდგენის შესახებ. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო ხაზს უსვამდა, რომ საქმე შეთანხმებით დასრულდა, ხოლო ბრალდებებზე სამართლებრივი პასუხისმგებლობა სასამართლოს არ დაუდგენია.
დავის სამართლებრივი საფუძველი ფედერალური მრჩეველთა კომიტეტების შესახებ კანონია. ის მოითხოვს, რომ კომიტეტში წარმოდგენილი შეხედულებები და შესაბამისი ცოდნა გონივრულად დაბალანსებული იყოს და რეკომენდაციებზე არც დანიშვნის განმახორციელებელმა უწყებამ და არც სპეციალურმა ინტერესებმა მოახდინონ არასათანადო გავლენა. სენატორები კენედისა და ოზისგან ითხოვენ შერჩევის კრიტერიუმებს, კანდიდატების შეფასების მეთოდს, ფინანსური ინტერესების დეკლარაციებსა და კომიტეტის დაბალანსების გეგმას. პასუხებისა და შესაბამისი დოკუმენტების წარდგენის ვადად 2026 წლის 14 აგვისტო დაასახელეს.
ადმინისტრაცია კომიტეტის შექმნისას აცხადებდა, რომ შერჩეულ წევრებს ღრმა გამოცდილება აქვთ ჯანდაცვის მიწოდების, დაფინანსებისა და ინოვაციების მიმართულებით და მათი ჩართულობა ხელს შეუწყობს მაღალი ხარისხის, ნაკლებად ბიუროკრატიული და პაციენტზე ორიენტირებული სისტემის ჩამოყალიბებას. მიმდინარე დავის მთავარი საკითხი ამიტომ არა მხოლოდ ცალკეული წევრების კვალიფიკაციაა, არამედ უფრო ფართო კითხვა – რამდენად გამჭვირვალედ და დაბალანსებულად უნდა შეირჩნენ ადამიანები, რომლებიც ასობით მილიარდი დოლარის ღირებულების სახელმწიფო ჯანდაცვის პროგრამებზე რეკომენდაციებს ამზადებენ?
