ეგზემის მქონე ადამიანებისთვის კარგად არის ცნობილი, რომ სტრესი ხშირად დაავადების გამწვავებას იწვევს და ქავილსა თუ გამონაყარს აძლიერებს. თუმცა, აქამდე ზუსტად არ იყო გარკვეული, თუ როგორ უკავშირდება ფსიქოლოგიური სტრესი კანის ანთებას. ახლა უკვე მკვლევრებმა აღმოაჩინეს ნეირონების ქსელი, რომელიც სტრესზე რეაგირებს და კანის იმუნურ უჯრედებს ააქტიურებს, რითაც ეგზემის სიმპტომებს აძლიერებს.
კვლევის შედეგები ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნდა და ეფუძნება ატოპიური დერმატიტის (AD) თაგვის მოდელზე ჩატარებულ ექსპერიმენტებს. აღსანიშნავია, რომ ეს დაავადება მსოფლიოში 200 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს. კვლევის თანაავტორის, ნეირობიოლოგ შენბინ ლიუს განცხადებით, ეს შედეგები აჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება ფსიქოლოგიური განცდა (სტრესი) ბიოლოგიურ მოვლენად, კერძოდ კი კანის ანთებად გარდაიქმნას.
ატოპიური დერმატიტი ალერგიული კანის დაავადებაა, რომელიც იმუნური სისტემის გადაჭარბებული აქტივობის შედეგად ვითარდება, როდესაც ის საკუთარ კანს “უტევს“. ამ პროცესში მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ იმუნური უჯრედები — ეოზინოფილები, რომლებიც დაზიანებულ კანის უბნებში გროვდება და ანთებას აძლიერებს. თუმცა, აქამდე უცნობი რჩებოდა, თუ რა იწვევს მათ აქტივაციასა და კანისკენ მიგრაციას.
ამ საკითხის შესასწავლად, მეცნიერებმა 51 პაციენტის კანის ბიოფსია და სისხლის ნიმუშები შეისწავლეს. აღმოჩნდა, რომ მაღალი სტრესის მქონე ადამიანებს უფრო ძლიერი კანის ანთება და ეოზინოფილების უფრო მაღალი დონე აღენიშნებოდათ. მოგვიანებით, თაგვების მოდელზე მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ფსიქოლოგიური სტრესი სიმპტომებს, განსაკუთრებით კი ქავილს ამძაფრებს. სტრესულ თაგვებში კანის ქსოვილში ეოზინოფილების რაოდენობა დაახლოებით ოთხჯერ მეტი იყო, ვიდრე არასტრესულებში.
კვლევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი ნერვული სიგნალების კვალის დადგენა იყო. მეცნიერებმა კანის ქსოვილში გამოავლინეს ნეირონების ჯგუფი, რომელიც სტრესის დროს აქტიურდება, სიგნალებს ცენტრალური ნერვული სისტემიდან იღებს და გამოყოფს ანთებით მოლეკულებს, რომლებიც, თავის მხრივ, ეოზინოფილებს კანისკენ იზიდავს. ამ ნეირონების ხელოვნურმა გააქტიურებამ ეოზინოფილების რაოდენობა ორჯერ გაზარდა, ხოლო მათმა ბლოკირებამ სტრესით გამოწვეული სიმპტომების გაუარესება შეაჩერა.
ავტორები მიიჩნევენ, რომ ეს აღმოჩენა შეიძლება ახალი, უფრო მიზნობრივი მკურნალობის საფუძველი გახდეს, რაც შეიძლება მოიცავდეს სტრესზე რეაგირებადი ნერვული გზების ან მათ მიერ წარმოქმნილი ანთებითი მოლეკულების მიზნობრივ ბლოკირებას. თუმცა, როგორც ვენის სამედიცინო უნივერსიტეტის დერმატოლოგი ვოლფგანგ ვენინგერი აღნიშნავს, ეს შედეგები ადამიანებში დადასტურებას ჯერ კიდევ საჭიროებს.
საბოლოო ჯამში, კვლევა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ ფსიქოლოგიური ფაქტორები ფიზიკურ ჯანმრთელობაზე პირდაპირ გავლენას ახდენს. სტრესი მხოლოდ ემოციური მდგომარეობა არ არის; მან შეიძლება იმუნური სისტემა რეალურად გაააქტიუროს და დაავადების მიმდინარეობა გააძლიეროს.
