შეიძლება თუ არა კარგად ნაცნობი ვიტამინი ტვინის ერთ-ერთი ყველაზე აგრესიული სიმსივნის მკურნალობის დამატებითი ნაწილი გახდეს? University of Calgary-ის მეცნიერები მაღალი დოზის ნიაცინს – B3 ვიტამინის ერთ-ერთ ფორმას – გლიობლასტომის მქონე ადამიანებში სწავლობენ. მცირე კლინიკური კვლევის ადრეული შედეგები დამაიმედებელია.
გლიობლასტომა ზრდასრულებში ერთ-ერთი ყველაზე აგრესიული პირველადი ტვინის სიმსივნეა. მისი მკურნალობა ჩვეულებრივ მოიცავს ოპერაციას, სხივურ თერაპიასა და ქიმიოთერაპიას, თუმცა დაავადება ხშირად კვლავ პროგრესირებს.
მკვლევრების ყურადღება ნიაცინმა საინტერესო მექანიზმის გამო მიიპყრო. გლიობლასტომას შეუძლია იმუნური სისტემის ზოგი უჯრედის, მათ შორის მონოციტების, მაკროფაგებისა და ტვინის მიკროგლიის, სიმსივნის საწინააღმდეგო მოქმედება შეასუსტოს. წინასწარ ექსპერიმენტებში ნიაცინი ამ უჯრედების გააქტიურებას და სიმსივნესთან ბრძოლის უნარის ნაწილობრივ აღდგენას უკავშირდებოდა.
ამის შემდეგ მეცნიერებმა ნიაცინი კლინიკურ კვლევაში სტანდარტულ მკურნალობას დაუმატეს.
ადრეული შედეგები 24 პაციენტს მოიცავს. მკურნალობის დაწყებიდან ექვს თვეში მონაწილეთა დაახლოებით 82%-ს დაავადების პროგრესირება არ ჰქონდა დაფიქსირებული. მკვლევრების მიერ შედარებისთვის გამოყენებულ წინა კვლევებში სტანდარტული მკურნალობის ფონზე შესაბამისი მაჩვენებელი დაახლოებით 54% იყო.
შედეგები Journal of Neuro-Oncology-ში გამოქვეყნდა.
ნიშნავს თუ არა ეს, რომ B3 გლიობლასტომას კურნავს?
არა. მიუხედავად დამაიმედებელი შედეგისა, კვლევა მცირეა და 82%-იანი მაჩვენებელი ისტორიულ მონაცემებს შეადარეს და არა იმავე კვლევის რანდომიზებულ პლაცებოს ჯგუფს. ამიტომ ჯერ შეუძლებელია იმის თქმა, რამდენად დიდი ნაწილი იყო უშუალოდ ნიაცინის ეფექტი.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დოზაც. კვლევაში გამოყენებული ნიაცინი ჩვეულებრივ საკვებ დანამატზე მნიშვნელოვნად მაღალი დოზით ინიშნებოდა და პაციენტები სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფებოდნენ.
მაღალი დოზის ნიაცინს შეუძლია მნიშვნელოვანი გვერდითი ეფექტების გამოწვევა, ამიტომ მისი თვითნებურად მიღება უსაფრთხო არ არის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი?
გლიობლასტომის მკურნალობაში პროგრესი რთულია და ახალი თერაპიული მიდგომების საჭიროება დიდია. განსაკუთრებით საინტერესოა იდეა, რომ უკვე ცნობილი მოლეკულა შესაძლოა სიმსივნის მიერ დასუსტებული იმუნური პასუხის ნაწილობრივ აღდგენაში დაგვეხმაროს.
თუმცა საბოლოო პასუხისთვის საჭიროა უფრო დიდი და კონტროლირებული კლინიკური კვლევები, რომლებიც დაადგენს, რეალურად აუმჯობესებს თუ არა ნიაცინი პაციენტების მდგომარეობას პროგრესირების გარეშე და საერთო გადარჩენადობას.
