სიცოცხლის პირველ თვეებში ბავშვის კვება მის ზრდაზე, იმუნურ სისტემასა და შემდგომ ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს. ჯანმოსა და UNICEF-ის ახალი ერთობლივი განცხადებით, მსოფლიოში ექვს თვემდე მხოლოდ ძუძუთი კვების მაჩვენებელი 2012 წლის დაახლოებით 37%-დან დღეს 47%-ზე მეტამდე გაიზარდა. ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ორი წლის ასაკამდე ძუძუთი კვების გაგრძელების გავრცელებაც 38%-დან 50%-მდე გაიზარდა.
ექსკლუზიური ძუძუთი კვება ნიშნავს, რომ ბავშვის ძირითადი საკვები პირველი ექვსი თვის განმავლობაში მხოლოდ დედის რძეა. ჯანმო და UNICEF რეკომენდაციას უწევენ ძუძუთი კვების დაწყებას დაბადებიდან პირველ საათში, მის ექსკლუზიურად გაგრძელებას ექვს თვემდე, შემდეგ კი უსაფრთხო დამატებითი საკვების შემოღებას ძუძუთი კვების ორ წლამდე ან უფრო ხანგრძლივად გაგრძელებასთან ერთად.
დედის რძე ბავშვს საჭირო საკვებ ნივთიერებებსა და ანტისხეულებს აწვდის და ინფექციებისგან დაცვას უწყობს ხელს. ძუძუთი კვება განსაკუთრებით უკავშირდება ფაღარათისა და სასუნთქი გზების ინფექციების შემცირებულ რისკს. სარგებელი დედის ჯანმრთელობასაც ეხება – ხანგრძლივი ძუძუთი კვება ძუძუსა და საკვერცხის კიბოსა და ტიპი 2 დიაბეტის შედარებით დაბალ რისკთან არის დაკავშირებული.
ჯანმო და UNICEF პროგრესს სახელმწიფო პროგრამებს, სამედიცინო კონსულტაციებსა და დედების მხარდამჭერ პოლიტიკას უკავშირებენ. თუმცა შედეგები ქვეყნებსა და მოსახლეობის ჯგუფებს შორის არათანაბარია. დაბალი შემოსავლის, კონფლიქტისა და ჰუმანიტარული კრიზისის პირობებში მცხოვრებ დედებს ხშირად არ მიუწვდებათ ხელი კვალიფიციურ დახმარებაზე, ხოლო ბევრ სამშობიაროსა და პირველადი ჯანდაცვის დაწესებულებაში ძუძუთი კვების მხარდაჭერა სრულად დანერგილი არ არის.
ორგანიზაციები ხაზს უსვამენ, რომ ძუძუთი კვება ბუნებრივი პროცესია, მაგრამ ყოველთვის მარტივი არ არის. ტკივილი, ბავშვის სწორად მოჭიდების სირთულე, რძის რაოდენობასთან დაკავშირებული შიში, ნაადრევი მშობიარობა, ჯანმრთელობის პრობლემები და სამსახურში სწრაფად დაბრუნება დედებს მნიშვნელოვან ბარიერებს უქმნის. შესაბამისად, წარმატება მხოლოდ ინდივიდუალურ ძალისხმევაზე არ უნდა იყოს დამოკიდებული.
ჯანმო და UNICEF ქვეყნებს მოუწოდებენ, გააძლიერონ კონსულტაციები ორსულობისას და მშობიარობის შემდეგ, მოამზადონ სამედიცინო პერსონალი, გააფართოონ თემზე დაფუძნებული მხარდაჭერა, უზრუნველყონ ანაზღაურებადი დეკრეტული შვებულება და სამუშაო ადგილებზე ძუძუთი კვებისა თუ რძის გამოწველის პირობები. ასევე საჭიროა დედის რძის შემცვლელების არასათანადო მარკეტინგის შეზღუდვა.
ორგანიზაციების შეფასებით, ძუძუთი კვების მხარდაჭერის გაფართოებამ ყოველწლიურად თითქმის 400 ათასი ბავშვისა და დაახლოებით 140 ათასი დედის სიცოცხლე შეიძლება გადაარჩინოს. თითოეული ჩადებული ერთი დოლარის სავარაუდო ეკონომიკური სარგებელი კი 59 დოლარად არის შეფასებული – შემცირებული სამედიცინო ხარჯების, უკეთესი განვითარების, განათლებისა და სამომავლო შემოსავლების გამო.
