მაღალი პათოგენურობის ფრინველის გრიპის H5N1 შტამი ახალ ზელანდიაში პირველად აღმოაჩნდა ადგილობრივ ფრინველს – ჭაობის ქორს, რომელსაც ქვეყანაში “კაჰუს“ სახელით იცნობენ. შემთხვევა განსაკუთრებით საყურადღებოა, რადგან რამდენიმე დღით ადრე ახალმა ზელანდიამ H5N1-ის ქვეყანაში პირველი დადასტურებული შემთხვევა გადამფრენ ზღვის ფრინველში გამოავლინა. ორი ერთმანეთთან ახლოს გამოვლენილი ინფექცია ზრდის რისკებს, რომ ვირუსმა შესაძლოა ქვეყნის ადგილობრივ ველურ ფრინველებშიც დაიწყოს გავრცელება.
ინფიცირებული კაჰუ ჩრდილოეთ კუნძულის უაირარაპის რეგიონში, ქალაქ კარტერტონთან ახლოს იპოვეს. ახალი ზელანდიის ბიოუსაფრთხოების მინისტრის, ენდრიუ ჰოგარდის განცხადებით, მტაცებელ ფრინველს ინფექცია შესაძლოა დაავადებულ ფრინველზე ნადირობისას ან მისი ლეშის ჭამისას გადასდებოდა. ჭაობის ქორები ზამთარში საკვების მოსაძებნად სანაპიროებზეც გადაადგილდებიან, რაც ინფიცირებულ ზღვის ფრინველებთან კონტაქტის შესაძლებლობას ზრდის.
ქვეყანაში H5N1-ის პირველი შემთხვევა ყავისფერ სკუაში დადასტურდა – გადამფრენ ზღვის ფრინველში, რომელიც 10 ივლისს ველინგტონის მახლობლად, პეტონის სანაპიროზე იპოვეს. ლაბორატორიულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ფრინველი გლობალურად გავრცელებული H5N1-ის 2.3.4.4b კლადით იყო ინფიცირებული. ეს შტამი ბოლო წლებში მასობრივ სიკვდილიანობას იწვევს გარეულ და შინაურ ფრინველებში და სხვადასხვა ქვეყანაში ძუძუმწოვრებშიც გავრცელდა.
ამ ეტაპზე ახალი ზელანდიის ხელისუფლება აცხადებს, რომ ველურ ბუნებაში ფრინველების მასობრივი სიკვდილიანობა, ფრინველებს შორის ფართო გავრცელება ან მეფრინველეობის ფერმებში ინფექცია არ გამოვლენილა. შესაბამისად, ორი დადასტურებული შემთხვევა ჯერ არ ნიშნავს, რომ ქვეყანაში ფართომასშტაბიანი აფეთქება დაიწყო. თუმცა ადგილობრივ ფრინველში ვირუსის აღმოჩენა აჩვენებს, რომ ინფექცია მხოლოდ გადამფრენ ზღვის ფრინველთან აღარ არის დაკავშირებული და გაძლიერებული მეთვალყურეობა აუცილებელია.
ახალი ზელანდიისთვის საფრთხე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ქვეყნის უნიკალური ფრინველების გამო. ბევრი ადგილობრივი სახეობა მხოლოდ ამ ტერიტორიაზე გვხვდება და უკვე გადაშენების საფრთხის წინაშეა. H5N1-ის სწრაფმა გავრცელებამ ასეთ სახეობებს შესაძლოა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენოს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ფრინველები კოლონიებად ცხოვრობენ ან გამრავლების პერიოდში ერთ სივრცეში იყრიან თავს.
ხელისუფლებამ ყველაზე მოწყვლადი სახეობების დაცვის მიზნით დაახლოებით 300 ძირითადი სანაშენე ფრინველის ვაქცინაციის პროგრამა დაიწყო. პროგრამა ხუთ საფრთხის წინაშე მყოფ სახეობას მოიცავს, მათ შორის კაკაპოსა და ტაკაჰეს. ვაქცინა ყველა გარეული ფრინველის მასობრივი იმუნიზაციისთვის არ გამოიყენება – მისი მიზანია სპეციალური დაცვის პროგრამებში მყოფი მცირე და გენეტიკურად მნიშვნელოვანი პოპულაციების შენარჩუნება. წინასწარ ჩატარებულ ცდებში რამდენიმე სახეობას ვაქცინაზე კარგი იმუნური პასუხი ჰქონდა, თუმცა H5N1-ისგან რეალური დაცვის ხარისხი ჯერ კიდევ შესასწავლია.
ადამიანებისთვის მიმდინარე რისკი კვლავ დაბლად მიიჩნევა. ადამიანთა ინფიცირება იშვიათია და უმეტესად დაავადებულ ცხოველებთან ან დაბინძურებულ გარემოსთან უშუალო და ხანგრძლივ კონტაქტს უკავშირდება. ამ ეტაპზე ვირუსი ადამიანიდან ადამიანზე მარტივად არ ვრცელდება. მიუხედავად ამისა, ავადმყოფ ან მკვდარ ფრინველთან ხელით შეხება უსაფრთხო არ არის.
ახალი ზელანდიის ხელისუფლება მოსახლეობას მოუწოდებს, არ შეეხონ და არ გადაადგილონ ავადმყოფი ან მკვდარი ველური ცხოველები. სამი ან მეტი ავადმყოფი ან მკვდარი ფრინველის ერთად აღმოჩენის შემთხვევაში მოქალაქეებმა ინფორმაცია შესაბამის სამსახურს უნდა მიაწოდონ. ხელისუფლების განცხადებით, სწორად თერმულად დამუშავებული ქათმის ხორცი და კვერცხი უსაფრთხოა, რადგან მაღალი ტემპერატურა ფრინველის გრიპის ვირუსს ანადგურებს.
ადგილობრივ ფრინველში H5N1-ის აღმოჩენა ჯერ ფართომასშტაბიან კრიზისს არ ნიშნავს, თუმცა ახალი ზელანდიისთვის მთავარი ამოცანა ახლა იმის დადგენაა, იყო თუ არა კაჰუს ინფიცირება ერთჯერადი შემთხვევა, თუ ვირუსი უკვე სხვა ადგილობრივ ფრინველებშიც შეუმჩნევლად ცირკულირებს.
