ტეტანუსი და დიფთერია
დიფთერია მძიმე ბაქტერიული ინფექციაა, რომელიც გართულების შემთხვევაში სიცოცხლისთვის საშიშია. ეს ინფექცია ადამიანებს შორის წვეთოვანი გზით ვრცელდება და ადრე მას “ბავშვობის უბედურებას” უწოდებდნენ. განსაკუთრებით მძიმედ მიმდინარეობდა ბავშვებში და ხშირად სწრაფად ვრცელდებოდა სკოლებში. იმ პერიოდში დიფთერიას აღწერდნენ შემდეგი სიტყვებით: „ინფექცია შემზარავი გზით მოქმედებს, ერთდროულად წამლავს მსხვერპლს და თან ნელ-ნელა ახშობს მას, რადგან ბაქტერიების ფენა ყელში სქელ საცობად გარდაიქმნება“. ეფექტური ვაქცინის შექმნამდე დიფთერიით ათიათასობით ადამიანი იღუპებოდა ყოველწლიურად, თუმცა დღეს ეს დაავადება პრაქტიკულად აღარ არსებობს.
ტეტანუსი, იგივე “ჭვალის დაავადება,” ბაქტერიით გამოწვეული ინფექციაა, რომელიც ორგანიზმში დაბინძურებული ჭრილობებიდან აღწევს. ის ნერვულ სისტემაზე ზემოქმედებს და ძლიერი კუნთების სპაზმებს იწვევს, რაც შეიძლება სიცოცხლისთვის საშიში იყოს. ტეტანუსი გარემოს დაბინძურებული ნიადაგით, მტვრით ან ნარჩენებით ინფიცირებული ჭრილობიდან ვრცელდება, თუმცა პირიდან პირის გადადება არ ხდება.
ტეტანუსისა და დიფთერიით დაინფიცირების, მათი გართულებებისა და შესაძლო სიკვდილის თავიდან აცილების ყველაზე ეფექტური და უსაფრთხო საშუალება ვაქცინაციაა. ამ ორი ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია ერთ ინექციად ტარდება, რაც ზრდის ვაქცინაციის სიხშირის შესრულების ეფექტურობას.
ყივანახველა
ყივანახველა არის ბაქტერიული ინფექცია, რომელიც გამოწვეულია Bordetella pertussis-ის მიერ. ეს დაავადება განსაკუთრებულ საფრთხეს უქმნის ჩვილებს და ბავშვებს, რადგან ის იწვევს ძლიერ, გახანგრძლივებულ ხველას, სუნთქვის გაძნელებას და ზოგჯერ სასუნთქი გზების გართულებებს, რაც ფატალურიც კი შეიძლება იყოს.
ყივანახველას პრევენცია შესაძლებელია ვაქცინაციის საშუალებით, რაც უზრუნველყოფს ორგანიზმში იმუნიტეტის ჩამოყალიბებას დაავადების გამომწვევის წინააღმდეგ.
ვაქცინაციის სქემა საქართველოში:
ყივანახველას საწინააღმდეგო აცრები ტარდება კომბინირებული ვაქცინებით 2, 3 და 4 თვის ასაკში (ჰექსა) და 18 თვის ასაკში და 5 წლის ასაკში დიფთერია, ყივანახველა, ტეტანუსი და პოლიომიელიტის ვაქცინასთან კომბინაციაში.
გახსოვდეთ, ყივანახველა განსაკუთრებით საშიშია ჩვილებისთვის, რადგან მათი სასუნთქი სისტემა ჯერ კიდევ სრულად განვითარებული არ არის და დაავადებამ შეიძლება სიცოცხლისთვის საშიში გართულებები გამოიწვიოს.
პოლიომიელიტი
პოლიომიელიტი არის ვირუსული ინფექცია, რომელიც აზიანებს ნერვულ სისტემას და მძიმე შემთხვევებში იწვევს პარალიზს ან სიკვდილს. პოლიომიელიტი ვრცელდება ფეკალურ-ორალური გზით ან ინფიცირებულ პირებთან მჭიდრო კონტაქტით. ვირუსი განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებისთვის, მაგრამ შეიძლება ნებისმიერ ასაკში გავრცელდეს.
ვაქცინაცია პოლიომიელიტის წინააღმდეგ
პოლიომიელიტის პრევენცია შესაძლებელია ვაქცინაციის საშუალებით, რაც დაავადების გავრცელების შეჩერებისა და მძიმე გართულებების თავიდან აცილების ყველაზე ეფექტური გზაა.
აცრები ტარდება კომბინირებული ვაქცინებით 2, 3 და 4 თვის ასაკში (ჰექსა) და 18 თვის ასაკში და 5 წლის ასაკში დიფთერია, ყივანახველა, ტეტანუსი და პოლიომიელიტის ვაქცინასთან კომბინაციაში.
რატომ არის პოლიომიელიტის ვაქცინა მნიშვნელოვანი?
- პარალიზის თავიდან აცილება: პოლიომიელიტი შეიძლება გამოიწვიოს მუდმივი პარალიზი, განსაკუთრებით ბავშვებში. ვაქცინაცია უზრუნველყოფს დაცვას ამ მძიმე გართულებისგან.
- პოლიომიელიტის ელიმინაცია: ფართომასშტაბიანი ვაქცინაციის პროგრამების შედეგად პოლიომიელიტის შემთხვევები მსოფლიო მასშტაბით მნიშვნელოვნად შემცირდა, თუმცა დაავადების სრული აღმოფხვრა კვლავ გამოწვევად რჩება.
- საზოგადოებრივი იმუნიტეტი: ვაქცინაცია არა მხოლოდ იცავს ინდივიდს, არამედ ხელს უწყობს ვირუსის გავრცელების შეჩერებას საზოგადოებაში.