ორი ახალი, მასშტაბური, მაგრამ ურთიერთგამომრიცხავი კვლევის შედეგები ექიმებს აიძულებს, გადააფასონ ათწლეულების განმავლობაში დამკვიდრებული პრაქტიკა, რომელიც გულის შეტევის შემდეგ პაციენტებისთვის ბეტა-ბლოკერების რუტინულ დანიშვნას გულისხმობს. კვლევები, რომლებიც ერთდროულად გამოქვეყნდა “New England Journal of Medicine”-ში, ფოკუსირებული იყო იმ პაციენტებზე, რომლებსაც ინფარქტის შემდეგ გულის ფუნქცია შენარჩუნებული ჰქონდათ.
პირველი, ესპანეთსა და იტალიაში ჩატარებული დიდი კვლევა, სახელწოდებით REBOOT, 8,400-ზე მეტ პაციენტს მოიცავდა. შედეგებმა აჩვენა, რომ იმ პაციენტებში, რომელთა გულის ფუნქცია 40%-ზე მეტი იყო, ბეტა-ბლოკერების მიღებას მნიშვნელოვანი სარგებელი არ ჰქონია. 3.7-წლიანი დაკვირვების პერიოდში, სიკვდილიანობის, განმეორებითი ინფარქტისა და გულის უკმარისობით ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლებში განსხვავება ბეტა-ბლოკერების მიმღებ და არამიმღებ ჯგუფებს შორის არ დაფიქსირებულა.
უფრო მეტიც, კვლევის ქვეანალიზმა აჩვენა შემაშფოთებელი შედეგი ქალებში: ამ ჯგუფში ბეტა-ბლოკერების მიღება სიკვდილიანობის გაზრდილ რისკთან ასოცირდებოდა. თუმცა, ავტორები სიფრთხილისკენ მოგვიწოდებენ, რადგან კვლევაში ჩართული ქალები, საშუალოდ, უფრო ასაკოვნები და მძიმე მდგომარეობაში იყვნენ, ვიდრე კაცები.
მეორე კლინიკურმა კვლევამ, BETAMI-DANBLOCK, რომელიც 5,000-ზე მეტ ზრდასრულს აკვირდებოდა, საპირისპირო შედეგი აჩვენა. ამ კვლევის მიხედვით, პაციენტები, რომლებიც ბეტა-ბლოკერებს იღებდნენ, 3.5-წლიან პერიოდში ნაკლებად განიცდიდნენ განმეორებით, არაფატალურ გულის შეტევას, ვიდრე ისინი, ვინც ამ მედიკამენტს არ იღებდა. თუმცა, სიკვდილიანობის, გულის უკმარისობისა და ინსულტის მაჩვენებლებში ჯგუფებს შორის განსხვავება არც ამ კვლევაში გამოვლენილა.
ექსპერტების თქმით, ეს წინააღმდეგობრივი შედეგები ასახავს იმას, თუ რამდენად შეიცვალა ინფარქტის მკურნალობა ბოლო 40 წლის განმავლობაში. ბეტა-ბლოკერები სტანდარტად იქცა იმ დროს, როდესაც არ არსებობდა სისხლძარღვების სწრაფი გახსნის (რეპერფუზიის) თანამედროვე მეთოდები, როგორიცაა სტენტირება, და სხვა მძლავრი მედიკამენტები.
“თუ ბეტა-ბლოკერებს აქვთ ეფექტი, ის, სავარაუდოდ, მცირეა, იმის გათვალისწინებით, თუ რა სხვა თერაპიები გვაქვს დღეს”, – აცხადებს იელის უნივერსიტეტის პროფესორი, დოქტორი სტივენ პფაუ.
საბოლოო ჯამში, ექსპერტები თანხმდებიან, რომ პაციენტებმა, რომლებიც ამჟამად იღებენ ბეტა-ბლოკერებს, თვითნებურად არ უნდა შეწყვიტონ მკურნალობა. თუმცა, ეს კვლევები ცხადყოფს, რომ “ერთი ზომის” მიდგომა შესაძლოა მოძველებული იყოს და საჭიროა დამატებითი კვლევები იმის დასადგენად, თუ პაციენტების რომელი ჯგუფი იღებს ყველაზე მეტ სარგებელს ამ მედიკამენტისგან.
მომზადებულია ABCnews-ის მიხედვით.
