მსოფლიოში ალერგიული დაავადებები მილიარდზე მეტ ადამიანს აწუხებს, მოსახლეობის დაახლოებით 30-40% კი ალერგიის რომელიმე ფორმით იტანჯება. ალერგია შეიძლება გამოიწვიოს გარემო ფაქტორებმა, შინაურმა ცხოველებმა, საკვებმა და მედიკამენტებმა, სიმპტომები კი მერყეობს შემაწუხებელი სურდოდან სასიკვდილო ანაფილაქსიამდე. მიუხედავად იმისა, რომ ეფექტური სამკურნალო საშუალებები არსებობს, ალერგიის მქონე ადამიანების უმეტესობა სწავლობს სიმპტომებთან ერთად ცხოვრებას და ცდილობს, თავი აარიდოს ალერგენებს (გამღიზიანებლებს).
თუმცა, ჟურნალ Journal of Clinical Investigation-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, მომავალი შესაძლოა ალერგიის გარეშე დადგეს. მეცნიერებმა შეიმუშავეს ახალი mRNA ვაქცინა, რომელსაც აქვს პოტენციალი, აღმოფხვრას ალერგიები და ადამიანებს საშუალება მისცეს, იცხოვრონ სრულფასოვნად, ალერგენებთან კონტაქტის შიშის გარეშე.
“ეს არის პოტენციურად მნიშვნელოვანი სიახლე მილიონობით ადამიანისთვის მსოფლიოში, ვისაც სიცოცხლისთვის საშიში ალერგიები აწუხებს”, – განაცხადა დრიუ ვაისმანმა, ნობელის პრემიის ლაურეატმა და კვლევის თანახელმძღვანელმა.
როგორ მუშაობს ალერგიის ვაქცინა?
ვაქცინა არის COVID-19-ის mRNA ლიპიდური ნანონაწილაკების ვაქცინების მოდიფიცირებული ვერსია.
ტერმინის განმარტება: mRNA (ინფორმაციული რნმ) ეს არის მოლეკულა, რომელიც ჩვენს უჯრედებს აძლევს ინსტრუქციას, როგორ დაამზადონ კონკრეტული ცილა. კოვიდის ვაქცინაში ის ვირუსის ნაწილის შექმნას ასწავლიდა სხეულს.
ალერგიის ვაქცინის შესაქმნელად, მკვლევრებმა შეცვალეს mRNA-ს “შეტყობინება”: ნაცვლად იმისა, რომ წარმოქმნას ვირუსის ცილები (როგორც კოვიდის ვაქცინაში), ალერგიის ვაქცინა უჯრედებს ავალებს, წარმოქმნან ალერგენების მსგავსი ცილები. როდესაც ეს ხდება, სხეული ავარჯიშებს იმუნურ სისტემას, რომ ბუნებრივი კონტაქტის დროს ამ ალერგენებს უფრო ეფექტურად უპასუხოს.
“ჩვენ ვნახეთ, როგორ გადაარჩინა mRNA ვაქცინებმა სიცოცხლეები პანდემიის დროს… ჩვენ ვიცით, რომ ეს არის ყველაზე უსაფრთხო და ეფექტური ვაქცინა, რაც კი ოდესმე შექმნილა”, – აღნიშნა ვაისმანმა.
შედეგები და პერსპექტივები
ეს ახალი mRNA ვაქცინა ჯერჯერობით მხოლოდ თაგვებზე გამოსცადეს, მაგრამ შედეგები შთამბეჭდავია.
-
თაგვებს, რომლებსაც ვაქცინა გაუკეთეს, ალერგენთან კონტაქტისას ალერგიული რეაქცია არ ჰქონიათ.
-
არავაქცინირებულ თაგვებთან შედარებით, მათ ჰქონდათ ალერგიასთან დაკავშირებული სისხლის თეთრი უჯრედების უფრო დაბალი რაოდენობა, ნაკლები ანთება და ფილტვებში ნაკლები ლორწო.
-
გარდა ამისა, ვაქცინირებულ თაგვებს გამოუმუშავდათ სპეციალური ანტისხეულები, რომლებიც მათ სასუნთქ გზებს შევიწროებისგან იცავდა.
მკვლევრები განსაკუთრებით იმედოვნებენ, რომ ვაქცინა დაეხმარებათ კვებითი ალერგიის მქონე ადამიანებს.
“საკვებზე ალერგიის მქონე ადამიანებს, რომლებსაც ანაფილაქსიური შოკის რისკი აქვთ, სამართლიანად ეშინიათ სოციალური სიტუაციების, რესტორანში ჭამის და სხვა აქტივობების”, – თქვა ვაისმანმა. “მე ბედნიერი ვიქნები, თუ ერთ დღეს შევძლებთ ისეთი ვაქცინის წარდგენას, რომელიც მშობლებს საშუალებას მისცემს, მშვიდად გაუშვან შვილები დაბადების დღის წვეულებებზე”.
საერთო ჯამში, ახალი mRNA ვაქცინა უფრო მოქნილი გამოსავალი იქნება, ვიდრე ყოველთვიური ან ყოველწლიური ალერგიის ნემსები და მისი მორგება კონკრეტული ალერგენების წინააღმდეგ იქნება შესაძლებელი. საბოლოოდ, მისი გამოყენება შესაძლოა ისეთი ქრონიკული მდგომარეობების სამკურნალოდაც მოხდეს, როგორიცაა ასთმა და ცელიაკია.
მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ მალე გადავლენ კლინიკურ კვლევებზე (ადამიანებზე), რათა შეამოწმონ ვაქცინის უსაფრთხოება და დოზირება.
