ამერიკის დიაბეტის ასოციაციის (ADA) ყოველწლიურ კონფერენციაზე წარდგენილმა კლინიკურმა მონაცემებმა დაადასტურა, რომ სიმსუქნის საწინააღმდეგო მედიკამენტების ბაზარი მკვეთრი კონკურენციისა და სტრატეგიული ტრანსფორმაციის ფაზაში შედის. ფარმაცევტულმა გიგანტმა “ელი ლილიმ“ (Eli Lilly) შეინარჩუნა და გაამყარა თავისი ლიდერის პოზიცია ექსპერიმენტული ყოველკვირეული ინექციის, რეტატრუტიდის (retatrutide) ახალი, დეტალური მონაცემების წარდგენით. კვლევებმა დაადასტურა, რომ აღნიშნული პრეპარატი წონის კლების ყველაზე მაღალ მაჩვენებელს გვთავაზობს ამჟამად ბაზარზე არსებულ თუ კვლევის პროცესში მყოფ სხვა პროდუქტებთან შედარებით.
კონფერენციამ, სადაც საკუთარი მიგნებები ისეთმა მსხვილმა მოთამაშეებმა წარადგინეს, როგორებიცაა Roche, AstraZeneca, Pfizer და Zealand Pharma, აჩვენა, რომ მომხმარებლისთვის არჩევანი საგრძნობლად იზრდება. თუმცა, ექსპერტთა შეფასებით, ახალი პრეპარატების უმრავლესობა ეფექტურობითა და გვერდითი ეფექტებით მხოლოდ ამჟამინდელი თაობის დონეზეა და ჯერჯერობით ვერ უწევს კონკურენციას “ელი ლილის“ მომავალ პროდუქტებს.
მზარდი კონკურენციისა და ფასების მოსალოდნელი კლების ფონზე, ფარმაცევტული კომპანიები ორიენტირებას პაციენტთა სპეციფიკურ სეგმენტებზე ახდენენ. მაგალითად, კომპანია Roche-ს წარმომადგენლები განმარტავენ, რომ სიმსუქნე კომპლექსური და ჰეტეროგენული (მრავალფეროვანი) დაავადებაა, რაც ბაზრის გარდაუვალ სეგმენტაციას გამოიწვევს. პაციენტთა ნაწილმა, ვისაც წონის მაქსიმალური კლება სურს, შესაძლოა აირჩიოს ძლიერი თერაპიები, როგორიცაა Roche-ს ექსპერიმენტული ორმაგი მოქმედების პრეპარატი ენისეპატიდი (enicepatide), რომელმაც კვლევის შუალედურ ფაზაში სხეულის მასის საშუალოდ 22.7%-იანი კლება აჩვენა.
სხვა მწარმოებლები აქცენტს განსხვავებულ მიდგომებზე აკეთებენ. AstraZeneca საკუთარ ორალურ (აბების სახით წარმოდგენილ) პრეპარატს, ელეკოგლიპრონს (elecoglipron), განიხილავს ფართო სტრატეგიის საფუძვლად, რაც სამომავლოდ ტიპი 2 დიაბეტის, თირკმლისა და გულის დაავადებების მედიკამენტებთან კომბინირების საშუალებას მისცემს. როგორც “ნოვო ნორდისკი“ (Novo Nordisk), ისე “ელი ლილი“ მიზნად ისახავენ პაციენტებს შესთავაზონ მრავალფეროვანი ვარიანტები, რათა მკურნალობა ინდივიდუალურად მოერგოს თითოეულ შემთხვევას.
მიუხედავად იმისა, რომ მწარმოებლები წონის კლების მაჩვენებლების მაქსიმალურ ზრდას ცდილობენ, ყველაზე დიდ გამოწვევად კვლავ რჩება ამ მედიკამენტების გვერდითი ეფექტები. GLP-1 და GIP ჰორმონებზე დაფუძნებული თერაპიები ხშირად იწვევს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დარღვევებს, კერძოდ, გულისრევასა და ღებინებას. კლინიკური კვლევების მონაცემებით, ზოგიერთი პრეპარატის მიღებისას გულისრევის შეგრძნებას პაციენტების თითქმის 40% უჩივის.
კლინიკურ ცდებში გვერდითი ეფექტების გამო მკურნალობის შეწყვეტის მაჩვენებელი (discontinuation rate) ფინანსური და სამედიცინო წრეების განსაკუთრებული ყურადღების ცენტრშია. ექსპერტთა განმარტებით, პაციენტების უმრავლესობისთვის 12-15%-იანი კლებაც სრულიად საკმარისია და მათთვის უფრო პრიორიტეტულია მედიკამენტის კარგი აუტანლობა, რათა მისი რეგულარული და ხანგრძლივი მიღება შეძლონ. ამ ეტაპზე Pfizer მუშაობს ექსპერიმენტულ ბერობენატიდზე (berobenatide), რომელიც, შესაძლოა, გახდეს პირველი ყოველთვიური ინექციის სახით მისაღები GLP-1 პრეპარატი, თუმცა მისი გვერდითი ეფექტები არსებული ანალოგების იდენტურია.
კუჭ-ნაწლავისმხრივი გართულებების შესამცირებლად, ფარმაცევტული სექტორი აქტიურად გადადის ამილინის (amylin) ბაზაზე შექმნილი მედიკამენტების კვლევაზე. ამ კლასზე მუშაობენ Lilly, Pfizer, AbbVie, AstraZeneca და Roche. აღნიშნული ჯგუფი გამოირჩევა საუკეთესო ტოლერანტობით (პლაცებოს მსგავსი პროფილით), რაც სამომავლოდ შექმნის საიმედო ალტერნატივას პაციენტების იმ 5-10%-ისთვის, ვინც სტანდარტულ თერაპიას გვერდითი ეფექტების გამო ვერ იტანს.
შენიშვნა: მოცემული სტატია ატარებს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათს, ეყრდნობა საერთაშორისო კლინიკური კონფერენციის მონაცემებს და არ წარმოადგენს სამედიცინო რეკომენდაციას.
